Kümeleme analizi ve sağlık alanında bir uygulama

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kümeleme analizi yöntemlerini tanıtmak ve ülkelerin sağlık göstergelerine göre kümeleme analizi yöntemlerinin uygulamasını göstermektir. Böylece verilere uygulanan kümeleme analizi yöntemleri sonuçları ve doğru analiz yöntemi ile geçerli bulgular elde edilebileceği örneklenecektir. Materyal ve Metot: Bu çalışmada, ülkeler sağlık göstergesi olarak kabul edilen değişkenlere göre kümelenecek olup veri kaynağı olarak Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Bankası web sitelerinde yayınlanmış en güncel veriler kullanılmıştır. Çalışmada Ward's yöntemi, k-ortalama yöntemi ve iki aşamalı kümeleme yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Ward's yöntemi uygulanmadan önce veriler standartlaştırılmıştır ve ardından yöntem uygulanmıştır. Yöntem sonucunda iki küme oluşmuştur. Daha sonra k-ortalama ve iki aşamalı yöntem uygulanmış olup yine iki küme oluştuğu gözlenmiştir. Oluşan kümelerdeki ülkelerin sağlık göstergelerinin tamamının önemli düzeyde etkin olduğu ANOVA sonuçları ile görülmüştür(p<0.05). Sonuç: Hiyerarşik kümeleme yöntemleri uygulanırken verileri standartlaştırma işleminin yapılıp yapılmayacağı incelenmeli ve bu durumu giderebilecek yöntem kullanılmalıdır. Aksi halde kümeleme yöntemi sonucunda oluşacak kümeler yanlış sonuçlara götürebilecektir. Ayrıca gözlem sayısına, değişken sayısına ve değişkenlerin veri tipine bağlı olarak hangi yöntemin uygulanacağı belirlenmelidir. Üç kümeleme yönteminin uygulandığı bu çalışmanın sonucunda, tüm yöntemler için aynı kümelenme yapısı elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kümeleme Analizi, Uzaklık Ölçüsü, Wards Metodu, kortalama metodu