Kur'an'a göre estetik

Estetik, varlıkların güzelliğini görsel boyutuyla inceleyen bilimdir. "Görsel estetik" alanıyla sınırlandırdığımız tezimizde Kur'ân-ı Kerîm'de temas edilen "gözle görülebilir" güzellikler konu edinmiştir. Bir hadis-i şerifteki ifadesiyle "hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği" güzelliklerin yurdu olan cennet tasvirleri de, gözle görülebilir tavsif edilmeleri cihetiyle çalışmanın kapsamına dahil edilmiştir. Görsel estetik, varlıkların ontolojik bir gerçeğidir. Sayesinde insanın kendisini, evreni ve Allah'ı tanıdığı estetik bilinç, müteâl olan sanatsal güzellikle yüzleşerek insanı kemâle taşımaktadır. Rahmet ve hikmete dayalı İslâmî bedîiyyât öğretisi henüz keşfedilmeyi beklemektedir. İnsanın iki cihan saadeti için vaz' olunan dinin makro amaçları (makâsıd) iman, amel ve estetik gayeden (tahsiniyyât) ibarettir. Tezin birinci bölümünde estetik biliminin konusu ve terminolojisi tanıtıldıktan sonra Kur'ân-ı Kerîm'e göre estetiğin kavramsal çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde güzelliğin kaynağı ve yaratıcısı olarak Yüce Allah'ın en güzel isimleri "Esmâi-Hüsnâ" estetik bağlamında tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde yeryüzünün ve gökyüzünün somut güzellikleri, eşyanın çift yaratılmasındaki estetik boyut ile cennet tasvirleri kevnî âyetler bağlamında ele alınmıştır. Dördüncü bölümde insanın yaratılışında estetik, insanın estetik algısı, estetik çalışmaları ve estetik sınanma, estetik bilinç, estetik körlük kavramları konu içeriğinde üretilerek açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise bu çalışmada estetik mefhumuna Kur'an'ın bakışı ile varılan kanaat ve sonuçlar belirtilmiştir. Anahtar kelimeler: Kur'an, Estetik, Hüsn, Tezyin, el-Esmâü'l-hüsnâ, Estetik körlük