Kur'an bağlamında beş sanatın epistemik statüsü ve yorum imkânları

Kur'an'ı Kerim ve mantık bilimi, günümüzde insanların yan yana düşünmekte zorlandığı ve birbiri ile ne kadar sıkı ilişkili olduğu konusunda önem gösterilmediği ve çalışılmadığı bir alandır. İnsanları düşünme sürecinde hataya düşmekten koruyan, doğru ve gerçek çıkarımlara ulaşmasını sağlayan mantığın, Kur'an'ı Kerim bağlamında nasıl ele alınması gerektiği ile beraber bu birlikteliğin hem Kur'an'dan hem de günlük yaşamdan nasıl örneklendirilmesi gerektiğine dair önemli bir konunun eksikliği, hem literatürde hem de içinde olduğumuz toplumun bilgi akışı içerisinde farkedilmiş olup konuyu ele alma gereği duyulmuştur. Çalışmanın sonunda Kur'an'ı Kerim'in ayetlerini mantık ile birlikte nasıl ele alınması gerektiği ve Kur'an' Kerim'i anlama ve hayatına daha kolay aktarabilmek için mantık ilminin nasıl bir araç ilmi olarak kullanıldığı anlatılmaya çalışılacaktır. Kapalı veya anlaşılması zor olduğunu hissettiğimiz ana ve alt başlıkları hem Kur'an'dan hem de günlük yaşamdan örnekler vererek beş sanatın daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Burhan, cedel, retorik, şiir ve muğalatadan oluşan beş sanat, bilgi değerleri açısından birbirinden ayrışmaktadır. Beş sanatın bilgi değerlerinin içerdiği öncül çeşidinin, dış dünyada nasıl müşahede edildiği açısından hem Kur'an'dan hem de günlük yaşantılardan örnekler verilmiştir. Zira Tanrı, insanlık için iki kitap göndermiştir, birincisi gönderilen kitap Kur'an'ı Kerim, ikincisi de yaratılmış kitap olan evrendir. Tanrı, âlemlere gönderdiği Kur'an ile yarattığı kitap olan evreni açıklayıp anlamlandırmak için insanlara yol gösterip, öğütler vermektedir. Kur'an'ı anlamlandırma ve hayatımıza aktarabilmeyi kolaylaştırmak için başvurduğumuz beş sanat, bize bu konuda yardımcı olacaktır.