Kur'an'da İnsanın İrâde Hürriyeti

İnsanlık tarihi boyunca hiç eskimeyen, her an güncelliğini koruyan bazı konular vardır. Bunlardan biri de çalışmamızın konusunu teşkil eden "irade hürriyeti" meselesidir. Araştırmamız, Kur'an'a bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşılarak konuyla ilgili âyetler çerçevesinde, insanda var olup olmadığı her zaman tartışma konusu olan irâde hürriyeti hususunda Kur'an'ın ne dediğinin detaylıca incelenmesini hedeflemektedir. Bundan dolayı tezimiz, klâsik ve modern tefsirler ile konu hakkında yapılmış çalışmalar özelinde irâde hürriyeti meselesini ele almaktadır. Konunun ana kavramı olan "irâde" ile birlikte onunla alakalı başta "meşîet" olmak üzere, diğer kavramların da incelendiği bu çalışma, aynı zamanda insan irâdesinin hayır ve şer alanındaki yansımaları ile nefis, şeytan ve dünya hayatı faktörlerinin insan irâdesine olumsuz açıdan etkilerini ele almaktadır. Meselenin tarihsel sürecinin yanı sıra irâde hürriyeti bağlamında insanın diğer hürriyet alanları ile bu bağlamda sahip olduğu sorumluluk, ilgili âyetler çerçevesinde izah edilmektedir. Çalışmanın neticesinde insanın, irâde hürriyetine sahip olduğu, eylemlerini de bu hür irâdesiyle bizzat kendisinin yaptığı anlaşılmıştır. Ayrıca irâdesini iyi ya da kötü istikâmette kullanmasının insanın elinde olduğu, bunun sonucunda da bütün yapıp ettiklerinden dolayı sorumluluğun kendisinde olduğu sonucuna varılmıştır.