Kur'an-ı Kerim'de insan ilişkilerinin temel esasları ve toplumsal güvenliğin pekiştirilmesine etkileri: Konulu tefsir çalışması

Bu çalışmada, Kur'ân-ı Kerim'deki insan ilişkilerini meydana getiren kuralları ve bunların toplumsal güvenliğin sağlanmasına etkisi incelenmektedir. Bu bağlamda insan kavramı üzerinde durulmakta ve Müslümanların birbirleri arasındaki ve gayrimüslimlerle olan ilişkileri, insan sorumluluğu kapsamında ele alınmaktadır. İletişim teknolojilerinin sağladığı kolaylık sayesinde dünyanın küçük bir köye dönmüş gibi bir görüntü vermesi, insan ilişkileri üzerine olumlu sayılabilecek etkileri yanında olumsuz etkileri de beraberinde getirdiği göz önüne alındığında, güven ortamının sağlanması için bütün insanların sorumluluklarını bilerek hareket etmelerinin gerekliliği daha iyi anlaşılmaktadır. Bu bağlamda Müslümanların kendi aralarındaki ilişkileri yanında, gayrimüslimlere iyilik ve merhametle yaklaşmalarının İslam ilkeleriyle çelişip çelişmediği sorusunu da akıllara getirmektedir. Bu çalışmada Kur'ân-ı Kerim'in insan ilişkilerine dair koyduğu esasların belirlenmesi ve bunların uygulanmasının insan ve toplum güvenliğini korumadaki etkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Konuyla ilgili başta tefsir ve fıkıh kaynakları yanında insani ve toplumsal ilişkilerle ilgili kitaplardan istifade edilmiş, ayetler ve hadisler tahlil edilerek Kur'ân'ın bu ilişkileri nasıl düzenlediği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, insan ilişkilerinin kavramsal boyutu ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, insanın özel bir yaratılışla ve değerli bir şekilde yaratılmasının gereği olan iyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak düsturunun insan ilişkilerinin sağlamlaşması ve toplumda güvenin sağlanmasına etkileri vurgulanmış, gayrimüslimlerle ilişkilerin boyutları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Müslümanların kendi aralarındaki ilişkilerin temel esasları ve bu esasların uygulanması sonucunda meydana gelecek güven ortamı göz önüne serilmeye çalışılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda Kur'ân'ın gerek Müslümanların kendi aralarında ve gerekse diğer inanç sahipleriyle ilişkilerini düzenlemek konusunda insanların ihtiyacı olan kuralları koyarak, düzenli ve aynı zamanda huzurlu bir dünya hayatı yaşanmasının mümkün kıldığı, bunu sağlamanın sorumluluğunu da başta Müslümanlar olmak üzere tek tek insanlara verdiği anlaşılmıştır.