Kur'an'da korku kavramı

Korku ( havf ), insanın Allah katındaki durumu hakkında hissettiği korku ve kaygıları ifade etmek üzere kullanılan bir kavramdır. Bu kavrambirçok kelime ile Kur'ân'da yer verilen ve değişik türleri olan bir konudur. Dünyevî ve uhrevî korkular başta olmak üzere peygamberler de dâhil, beşer olarak insan için söz konusu olan bütün korku türleri Kur'ân'da geniş olarak yer almıştır. Sadece "Havf " kelimesiyle yaklaşık 125 ayette işlenmekte olan bu mevzu, akademik bir çalışmanın konusu olmayı fazlasıyla hak etmektedir. Çalışma konumuz bir kavram olduğu için semantik analiz yöntemiyle korku anlamına gelen havf, haşyet, rehbet, ru'b ve rav' kelimelerinin etimolojik anlamını klasik sözlükler yardımıyla belirlemeye çalıştık. Sonra da aynı yöntemle korku kavramına yakın anlamlı olan işfak, vecel, hazer, huşû, ikşi'rar, inzâr, takva ve şühûs kelimelerinin anlamlarını sözlüklerden araştırdık. Bu kavramlar Kur'ân ayetlerinde şu anlamlarda kullanılmaktadır: İnsanın dünya hayatında karşılaşabileceği korkular; başkasından korkmak, açlık, savaş, sihir, ölüm ve önceki milletlerin başına gelen azaptan korkmak konunun birinci boyutudur. Allah'tan korkup onun dışındaki varlıklar olan şeytan ve dostlarından korkmamak, Allah Teâlâ'nın kâfir, münafık ve Yahudilerin kalbine korku salması konunun bir başka yönüdür. Kıyamet dehşetinin korkusu, ahiret hayatı ve orada hesaba çekilme, cehennemden korkmak konumuzun en çok üzerinde durulması gereken bölümüdür. Güven ve rahatlamak anlamındaki emn, sükûn, itmi'nan, recâ, tama' kavramları da korku kavramının karşıtı olarak ayetlerde yer almaktadır. Korku ve ümit duygusu insanın gelişmesinde, kişilik kazanmasında aynı yönde hareket ederler. Yaratılışı gereği insan ruhu, hem korku hem de ümitle doludur. Bu sebeple korku ve ümit ( havf- recâ ) dengesi, ayet ve hadislerde Müslümanın ahiret hayatı açısından için ideal davranış modeli olarak sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Havf, Haşyet, Rehbet, Feze, İşfak, Vecel, Hazer, Emn, Sükûn