Kur belirsizliğinin dış ticaret üzerindeki etkileri: VAR-MGARCH yaklaşımı ve Türkiye örneği

Kur belirsizliğinin ortaya çıkardığı sorunlar Türkiye'nin dış ticaret akımları üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler meydana getirmektedir. Kur belirsizliğinin dış ticaret üzerindeki etkilerinin önemli olması literatürde bu etkinin farklı istatistiksel yöntemler ve farklı dönem aralıklarında araştırılmasına neden olmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda birbiriyle uyuşmayan bulguların ortaya çıktığı görülmüştür. Literatürde farklı sonuçların ortaya çıkmasında, şokların büyüklüğü ve Türkiye'nin dış ticaret ortakları arasında karşılıklı etkileşimin dikkate alınmaması önemli önemli faktörler olarak görülmektedir. Bu amaçla çalışmada, döviz kurunda meydana gelen volatilite (oynaklık) ve oynaklık yayılımı göz ardı edilen bu etkilerle birlikte çalışmada dikkate alınarak kur belirsizliğinin dış ticaret akımları üzerindeki etkisi VAR – MGARCH yöntemi ile 1994:1-2019:1 dönemi aylık frekanstaki veri seti kullanılarak araştırılmıştır. Analiz sonucunda döviz kuru belirsizliğinin dış ticaret üzerindeki etkisi pozitif olduğu görülmüştür. Kur belirsizliğinin ticareti olumlu veya olumsuz etkilemesi ekonomik birimlerin kur riskine karşı tutumuna bağlıdır. Riskten kaçınan firmaların döviz kuru oynaklığı sonucu ortaya çıkan kur dalgalanmaları ile öngörülemeyen maliyetlerinin artması, dış ticarette azalmalar ortaya çıkarabilmektedir.