Kur oynaklığı, enflasyon ve dolarizasyon ilişkisi: Türkiye örneği

Ekonomide istikrarsızlık bütün ülkelerin karşılaştığı bir sorundur. Bu nedenle Hükümetler, Merkez Bankası tarafından yönetilen para politikası ve mali politikalar aracılığıyla istikrasızlıktan uzaklaşmaya, güvenle simgelenen bir ekonomi ortamını sağlamaya gayret etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin son yıllarda küresel ölçekte yaşanan ekonomik krizler gölgesindeki duruşu ve tek haneli rakamlardan çift haneli rakamlara çıkan enflasyonla mücadelesi dikkat çekmiştir. Aynı zamanda döviz kurundaki değişkenlik ve ülkenin dolarizasyon olgusu ihtimaline karşı tutumu, ilgi çeken bir konu olmuştur. Buradan hareketle ortaya konan bu çalışmada; döviz kuru, enflasyon ve dolarizasyon arasındaki ilişkiyi Türkiye ekonomisi kapsamında araştırılmıştır. Aynı zamanda söz konusu ilişki araştırılırken TCMB' nin 2000-2022 yıllar arası izlediği politikalardan da bahsedilmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2012 ile Mart 2023 dönemini kapsayan aylık veriler ile Türkiye ekonomisi incelenmiştir. Araştırmanın ekonometrik analiz bölümün de ise, değişkenlerin durağanlığı Zivot ve Andrews, Lee ve Strazicich ve Narayan ve Poop birim kök testleri ile sınanmıştır. Daha sonra Hatemi-J (2008) ve Maki (2012) eş bütünleşme testleri ile ilişki incelenmiştir. Son olarak uzun dönem tahminlerinde FMOLS regresyon yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda; değişkenler arasında uzun vadeli eş bütünleşme ilişkisi bulunduğu ve çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Bu çalışma, değişkenler arasındaki ilişkinin güncel veriler ışığında incelenmesi ve para politikası ile olan etkileşiminin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu sayede, bu konuda yapılmış olan literatüre yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Bununla birlikte, bu konu ile ilgili daha fazla bilgi edinmek isteyen araştırmacılara söz konusu ilişkinin birçok ülke arasında panel analizi yapılarak karşılaştırılarak araştırılmasını tavsiye edilmiştir. Böylelikle ilişkinin farklı bağlamlarda nasıl değiştiğini ortaya konabilir ve daha güvenilir sonuçlar elde edilebilir.