Kuraklık stresine maruz bırakılan bazı doğu kayını (fagus orientalis lipsky.) orijinlerinde temel morfolojik ve fizyolojik değişimlerin araştırılması

Bu çalışmada bazı Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) orijinlerinin kuraklık stresine verdiği tepkilerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Serasında Bolu, İstanbul, Zonguldak, Giresun orijinli fidanlar yetiştirildikten sonra düzenli aralıklarla bakımları yapılmıştır ve 2023 yılının temmuz ayından itibaren 2. büyüme dönemindeki Doğu kayını fidanlarına kuraklık stresi denemeleri uygulanmıştır. Fidanlara kuraklık stresi uygulamak için 3 farklı sulama rejimi (günde 1 sulanan (kontrol), 2 günde 1 sulanan, hiç sulanmayan) oluşturulmuştur. Uygulamadan sonra ilk olarak serada fidanların kök boğazı çapları, fidan boyları, yan dal sayıları, toplam klorofil içerikleri, klorofil floresansları ölçülmüştür. Fidanlardan alınan kök numuneleriyle kök hacimleri, kök alanları ve kök uzunlukları belirlenip; yaprak numuneleriyle de nisbi su içerikleri, hidrojen peroksit (H2O2) ve lipid peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA) analizleri yapılmıştır. Tüm parametreler bakımından orijinler arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Kuraklık stresine maruz bırakılan gruplarda kontrol grubuna kıyasla fidanların nisbi su içeriği, klorofil floresansı, toplam klorofil içeriği miktarlarının azaldığı belirlenmiştir. Hidrojen peroksit içerikleri ve malondialdehit seviyelerinde ise kuraklık stresine maruz bırakılan gruplarda kontrol grubuna kıyasla artış gözlenmiştir. Sonuç olarak; fizyolojik özellikler bakımından kuraklık stresinden en az etkilenen, morfolojik özellikler bakımından da en iyi kök ve gövde gelişimini gösteren İstanbul orijininin kuraklık stresine en toleranslı orijin olduğu tespit edilmiştir.