Küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin uluslararası belgelerde güvenlik kavramının incelenmesi

Küresel iklim değişikliği sorunu tüm dünyada artan bir şekilde hissedilerek devletleri uluslararası düzeyde sorunu ele almaya zorlamaktadır. Küresel iklim değişikliğiyle mücadelenin temelleri 50 yıl öncesine dayanmaktadır. Bu sürede konuyla ilgili birçok uluslararası konferans düzenlenmiş ve önemli yönergeler içeren belgeler hazırlanmıştır. Yarım yüzyılı aşkın mücadele, her zaman başarılı olamamıştır. Devletlerin kendi çıkarlarını ön plana alarak konuya yaklaşmaları, çoğu zaman başarılı bir iklim politikası gelişimini engellemiştir. Devletlerin kararlarını vermelerinde en belirleyici faktör, kendi güvenlikleridir. Bu nedenle bu doktora çalışmasında "Devletlerin güvenlik politikaları ve küresel iklim değişikliğiyle mücadeleleri arasındaki ilişki nasıldır?" sorusuna cevap aranmış ve devletlerin güvenlik politikalarının küresel iklim değişikliğiyle mücadeleyi nasıl etkilediği incelenmiştir. Çalışmada, "devletlerin güvenlik politikaları, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede alınması gerekli tedbirleri olumsuz etkilemektedir" hipotezinin sınanması için belgeler, devletlerin belgelerin hazırlanışındaki tutum ve politikalarıyla devletlerin güvenlikleri bağlamında, anlaşmaları pratikte uygulamaları incelenip, araştırma sorusuna hem teoride hem de pratikte cevap aranmıştır. Teorik boyutta niceliksel ve niteliksel içerik analizi, pratik boyutta ikincil kaynak taraması metodu kullanılmıştır. Çalışmanın analizinde güvenliğin, mücadelenin her iki boyutunda önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Güvenlik kavramının küresel iklim değişikliğiyle mücadeleyi etkilemesinde, belgelerin hazırlanma dönemlerinde uluslararası alanda hâkim olan dinamiklerin önemli rol oynadığı ve büyük güçlerin politikalarına göre farklılıklar görüldüğü belirlenmiştir. Devletlerin güvenlikleri ve iklim değişikliğiyle mücadele arasındaki ilişki, zaman içerisinde değişime uğramıştır. Özellikle mücadelenin ilk dönemlerinde, devletlerin güvenlik politikalarının iklim değişikliğiyle mücadeleyi olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ancak 21. yüzyılda, sonuçları artan bir şekilde hissedilen küresel iklim değişikliğinin artık kendisi, devletlerin güvenliklerini tehdit etmektedir. Dolayısıyla büyük güçler, iklim değişikliğiyle mücadeleyi artık güvenlik politikalarına almak durumundadırlar.