Küresel krizler bağlamında COVİD-19 krizinin Borsa İstanbul üzerine etkileri

Tarih boyunca çeşitli salgınlar ile karşı karşıya kalan insanoğlu, 21. Yüzyılda da birçok salgınla mücadele etmek zorunda kalmıştır. 2019 Aralık ayında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan Covid-19 salgını küresel dünyada yaşamı durma noktasına getirmiştir. Hayatın her alanında etkili olan salgın, ekonomide de büyük yıkımlar yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışma da Covid-19'un borsa üzerine etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın ana fikri Covid-19 vaka sayılarındaki değişimin BIST30 hisselerinin değerindeki değişime nedeni olduğudur. Salgının borsaya etkileri incelenirken Bağımlı değişken olarak Borsa İstanbul'da en fazla işlem gören 30 şirket ile bağımsız değişken olarak Covid-19 vaka sayıları analiz edilmiştir. Analizin ilk aşamasında değişkenler arasındaki birim kök olup olmadığını incelemek için Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron testleri kullanılmıştır. Analizin ikinci aşamasında ise bağımlı değişken ve bağımsız değişken arasındaki nedenselliği incelemek için Granger Nedensellik Testi ile Toda-Yamamoto Nedensellik Testi uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda değişkenlerin haftalık yüzdelik değişimleri arasında nedensellik bulunamadığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuca karşılık, değişkenlerin haftalık ortalamaları alınarak tekrar aynı analiz yöntemleri uygulanmıştır. İkinci analiz sonucunda Covid-19 vaka sayısının BIST30'un Granger nedeni olduğuna varılmıştır.