Impact of global and domestic macroeconomic variables on Borsa Istanbul stock returns

Bu çalışmada Borsa İstanbul'da 1998-2011 yılları arasında işlem gören hisse senetlerinin getirileri üzerinde etkili olan küresel ve yerel makroekonomik değişkenler incelenmiştir. BİST 100 endeksi, BİST 100 endeksinin 1 ay gecikmeli serisi, BİST 100 endeksinin gerçekleşmiş oynaklığı, fiyat-kazanç (P/E) oranı, işlem hacmi, S&P 500 endeksi, enflasyon, dış ticaret açığı, sanayi üretim endeksi, petrol fiyatları, altın fiyatları, döviz kuru ve kısa vadeli hazine bonolarının faiz oranı olmak üzere 13 değişken hisse senetlerinin getirilerindeki değişkenliğin kaynağı olabilecek aday değişkenler olarak seçilmiştir. BİST 100 endeksi bağımlı değişken iken S&P 500 endeksi, işlem hacmi, sanayi üretim endeksi, döviz kuru ve kısa vadeli hazine bonolarının faiz oranı olmak üzere geri kalan 12 değişkenden 5 tanesi en iyi model olarak seçilmiştir. Bu model seçiminde AIC ve LASSO model seçme kıstaslarına dayanan bir algoritma kullanılmıştır. Bu değişkenlerle BİST 100 endeksi üzerine regresyon analizi yapılmış, regresyonun artığı (market artığı) 6. faktör olarak alınıp bu 6 faktörlü modelin Fama-French büyüklük ve kitap–piyasa değeri portföyleri üzerindeki açıklama gücü analiz edilmiştir. Market artığı, S&P 500 endeksi ve işlem hacminin tüm portföyler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunurken; VI sanayi üretim endeksi ve döviz kurunun ise %5'ten yüksek anlamlılık düzeylerinde açıklama gücü olduğu saptanmıştır. Diğer taraftan, kısa vadeli hazine bonolarının faiz oranının hisse senetleri üzerinde anlamlı etkisine rastlanamamıştır. Anahtar Kelimeler: APT testi, Makroekonomik değişkenler, Türkiye pay piyasası, Borsa İstanbul