Küreselleşme sürecinde çok kültürlülüğün ulus devlet üzerindeki etkileri

Ulus inşası, tarihsel bakımından, batı toplumlarında en az 300–400 yıllık bir dönemi kapsamaktadır. Batı için eski olan "ulus devlet" doğu toplumları için yeni bir kavramdır. Son yüzyılın toplum ve devlet yapılarında değişimlere yön veren olgusu küreselleşmedir. Ekonomik, siyasi ve kültürel her alanı etkisi altına alan bu olgu ulus devlet yapılarını kaçılmaz biçimde değişime zorlamaktadır. Çok uluslu şirketler ve medya aracılığı ile "milli" olan her şeyi "küresel" ile değiştirme yaklaşımı tüm dünyada uygulanmaktadır. Küreselleşmenin toplumlara vaat ettiği insan hakları, refah, teknoloji, serbest dolaşım, daha geniş haklara dayalı demokrasi anlayışının yanı sıra, yerellik, kimlik çeşitlilikleri, mikro milliyetçilik, göçmen ve terör gibi olumsuzlukların ortaya çıkmasında rol alan bu olgunun çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Bütün dünyada sosyal bilimlerin özellikle son yirmi yılında temel tartışma alanlarından biri küreselleşme olmuştur. "Kendisi de dahil her şeyi değişime sürükleyen şey" olarak ifade edilebilecek küreselleşmenin karşısında durabilecek etki alanını sınırlandırabilecek tek bir güç bulunmaktadır o da ulus devletlerdir. Küreselleşme ulus devleti kendi ekonomik politikalarını belirleme özerkliğinden mahrum bırakmaktadır. Herhangi bir milliyete ait olamayan ekonomiler "tüketim toplumu", "küresel toplum", "sivil toplum" gibi yeni yaklaşımları güçlendirmiştir. Yerel kimliksel ve kültürel talepler ulus devletin egemenlik alanını ulus-üstü ve altı örgütlenmeler aracığı ile tehdit etmektedir. Ulus devletin oluşumunda en temel unsur hiç şüphesiz milliyet fikridir. Küreselleşme bütünleştirdiği kadar farklılaştıran toplumsal sonuç doğurmaktadır. Üniter Devlet yapının bir anlamda kutsadığı topraksallığı ve egemenliği daha da aşındıran çok kültürlülük politikaları özellikle uluslar arası kuruluşlar tarafından dayatılmaktadır. Ülkemizde özellikle son yıllarda "Yeni Osmanlılık" anlayışı farklı din ve etnik gruplar birlikteliğine dayalı yapılaşma öngörüsünün biçimlenmesidir. Bu yapılanma kurucu kültür ve siyasi birliğin devamlılığı sağlayacak "aidiyet" temelini sarsacak etkiler ortaya çıkarır. Ulus Devletler inşa süreçlerinde kimlik ve çeşitlilik yaklaşımını reddetmiş bütünleşme temelinde örgütlenmiştir. Bu çalışma "küreselleşme ekseninde çok kültürlük ulus devletlerin sonu mu?" sorusuna cevap aramak için yapılmıştır.