Küreselleşme sürecinde Türkiye'de emek arz ve talebindeki değişimin işgücü ve istihdam üzerindeki etkisi

Günümüzde küreselleşme süreci, hayatın tüm alanlarını etkisi altınaalan bir yapı içermektedir. Özünde dünyanın tek bir Pazar haline gelmesianlayışına dayanan küreselleşme olgusu, bilgi teknolojilerindeki gelişmelersonucu ortaya çıkan ve uluslararası sermayenin karlılığını her geçen günarttıran bir süreci ifade etmektedir. Sermaye ve ticaretin önüne geçilemez birşekilde hareketlilik kazanmasından yola çıkan küreselleşme taraftarlarınagöre, işgücü de aynı hızda küreselleşmektedir. Ancak yaşanan gerçeklik,işgücünün sermaye ve ticaret gibi hareketlilik kazanmadığı veküreselleşmediğidir. Bu durum, istihdamda, ücretlerde, çalışma sürelerindeve koşullarında, işgücü verimliliğinde, sendikalaşma eğiliminde ve işgücüpolitikalarında küreselleşmenin yaşanmadığı anlamını taşımamaktadır.Küreselleşme sürecinin dinamikleri, işgücü piyasasını derindenetkilemiştir. Küreselleşme ile birlikte emek arz ve talebi de büyük değişimlergeçirmiştir. İlk olarak niteliksiz işgücüne olan talep azalmıştır. Türkiye'de bugrubun ücretlerinde düşüşler yaşanmış, nitelikli işgücü ile kıyasladığımızdaücret farklılıkları artmıştır. Gerekli donanımlara sahip olmayan niteliksizişgücü, informel sektöre yönelmiştir. Türkiye için ciddi bir sorun haline geleninformel sektör, çoğunlukla kadın, çocuk ve yabancı kaçak işçilerin istihdamedildiği bir yapı içermektedir. Zamanla formel sektörün de taleplerini karşılarhale gelen informel sektör, Türkiye'deki ikili işgücü piyasasının daha belirginbir hal almasına neden olmuştur. Bu durumun en önemli etkisi, işgücünündüşük ücretle çalışmasının yanı sıra, sosyal güvenceden yoksun kalmasıdır.Küreselleşme sürecinin bir diğer etkisi sektörlerde yaşanandeğişimleridir. Hizmetler sektörünün öncü sektör haline gelmesiyle, busektöre bağlı alt sektörlerde istihdam artışı yaşanmış, bilinen mesleklerinönemi azalırken; yeni ekonomi çerçevesinde yeni meslekler oluşmuştur.Ayrıca mevcut mesleklerde çalışanlar işlerini kaybetmemek adına, kendileriniyeni koşullara göre geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu durum çalışanlarınniteliklerini koruyabilmeleri için ?hayat boyu eğitim? almalarınıgerektirmektedir.Küreselleşme bir çok ülke için yeni fırsatlar sunmakta, buna karşılık birçok ülke için de yeni sorunlar üretmektedir. Bu sorunların başında işsizlikgelmektedir. Yapısal bir özellik göstermeye başlayan işsizlik, dünyada olduğugibi Türkiye'de de yüksek seviyelerde seyretmekte, özellikle gençler arasındagörülmektedir. Her yıl istihdama yaklaşık 700 bin kişinin dahil olduğuülkemizde, yeni iş fırsatlarının yaratılamaması, bu rakamın katlanarakbüyümesine ve işsizliğin artmasına neden olmaktadır.Emek talebi cephesinden baktığımızda; küreselleşme ile oluşan yeniyönetim anlayışı, sendikaların gücünü sekteye uğratmıştır. Teknoloji yoğunüretim sistemlerin devreye girmesi mavi yakalı işçilerin talebini azaltırken,bilgi işçisinin talebini arttırmıştır. Firmalar, verimliliklerini arttırabilmek verekabet gücünü optimum seviyeye çıkarabilmek için, daha düşük maliyetli,daha bilgili kişileri istihdam etme yoluna gitmişlerdir. Özellikle işverenler ucuzemek talebine yoğunlaşmakta; sayısal esnekliğini arttırmaya çalışmaktadırlar.Sonuçları henüz tam olarak bilinemeyen küreselleşme sürecinde emekarz ve talebinde yaşanan değişimler, mevcut işgücü politikalarında da köklüdönüşümlere neden olmuştur. Türkiye'nin istihdam yapısına baktığımızdaeğitim düzeyinin çok düşük seviyelerde olduğu görülmektedir. Bunun içinöncelikli hedefimiz emek arzına yönelik olarak eğitim politikaları geliştirmekve insan kaynaklarına çağın gereklerine uygun nitelikler kazandırmaktır.Türkiye için en büyük problem, bu sorunları çözüme kavuşturmak için gerekliişgücü planlamasının ve ulusal istihdam stratejilerinin eksikliğidir.