Kurşun maruziyetine ilişkin sağlık inanç ölçeğinin geliştirilmesi çalışması

Bu araştırma, kurşun maruziyetine ilişkin sağlık inanç ölçeğinin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenilirliğinin analiz edilmesi amacıyla metodolojik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinde 1 Şubat - 30 Nisan 2013 tarihleri arasında, meslek polikliniğine başvuran kurşun ve bileşikleri ile ilgili işlerde çalışan toplam 525 erkek işçi alınmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan Katılımcı Bilgi Formu ve Kurşun Maruziyetine İlişkin Sağlık İnanç Ölçeği (KMİSİÖ) kullanılmıştır. Verilerin, kapsam geçerliliği Lawshe tekniğine göre konunun uzmanları tarafından, yapı geçerliliği faktör analizi ile, güvenirliği Cronbach alfa katsayısı, iki yarım test tutarlılığı (Guttman ve Spearman-Brown güvenilirlik katsayısı) ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada; oluşturulan 107 maddelik taslak ölçeğin kapsam geçerliliğinde 6 uzman görüşü alınarak hesaplanan İçerik Geçerlilik Oranı .99?dan düşük olan 67 madde ölçekten çıkarıldı. Yapı geçerliliğinde, faktör analizi sonucu ölçeğin altı faktörden oluştuğu belirlendi. Güvenilirlik analizinde ise KMİSİÖ?nün Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayısı .94 ve alt boyutların .81 ile .94 arasında değiştiği, İki yarım test tutarlılığında Ölçeğin Sperman- Brown Katsayısı .740 ve Gutman Split-Half Katsayısı .739 (p<.05) ve Spearman korelasyon analizi sonucu madde- toplam puan korelasyonları (Rho) .233 ile .868 arasında değiştiği saptandı. Yapılan geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda 33 maddeden ve altı alt boyuttan oluşan KMİSİÖ?nün geçerli ve güvenir bir ölçek olduğu bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Ölçek geliştirme, geçerlilik, güvenirlik, kurşun maruziyeti, sağlık inanç modeli.