Kürtçe romanda anlatıcı perspektif ve söylem

Günümüzde dünya edebiyatı içinde yer alan Kürtçe roman, doğduğundan 1990‟lara kadar çok, tartıĢmanın dozu hafiflemiĢ haliyle de 2000‟lere kadar ontolojik bağlamda tartıĢmalı bir alan olmuĢtur. Bu tartıĢmanın en büyük sebebi, anı, biyografi, yaĢanmıĢ gerçeklik ya da kurgulanan gerçekliklerin, hatta deneme ve karalamaların roman adı altında yayınlanmasıydı. Yanı sıra muhtemelen yayıncıların Kürtçe yazımı teĢvik etme kaygıları nedeniyle teknik anlamda yetkin olsun olmasın Kürtçe yazılmıĢ birçok metni roman kategorisi altında yayınlaması, Kürtçe roman tartıĢmasını alevlendiren faktörlerdendir. Yayın aĢamasındaki değerlendirmelere benzer biçimde Kürtçe romanın eleĢtiri ve analizi de çoğunlukla içeriksel bağlamda yapılagelmiĢ, yapısal ve teknik yönü büyük oranda göz ardı edilmiĢtir. Bu çalıĢma, anlatıcı, perspektif ve söylem özelinde Kürtçe romanın bir anlatıbilimsel değerlendirmesidir. 1990 sonrasında yazılmıĢ realist, modernist ve postmodernist romanlara yoğunlaĢan çalıĢma, 1990‟ların Kürtçe roman için bir dönüm noktası olduğu ve edebi anlayıĢların romanın yapısal özeliklerinin biçimleniĢinde etkili olduğu iddiası taĢımaktadır. Bu bağlamda çalıĢma, 1990 sonrasında belli bir ivme kazanan Kürtçe romanın etkisinde yazıldığı realizm, modernizm ve postmodernizmin de doğrultusunda gerçekleĢen değiĢim ve dönüĢümünü, anlatıbilimin anlatıcı, perspektif ve söylem unsurları çerçevesinde ortaya serme amacındadır. ÇalıĢmaya konu edinen Kürtçe romanlar, Gérard Genette‟in yöntemi esas alınarak analiz edilmekle beraber diğer önemli anlatıbilimcilerin konuya dair yaklaĢımları da göz önünde tutulmuĢtur. ÇalıĢmada anlatıbilim üzerine okumalar analitik ve diyalektik yöntemle araĢtırma malzemelerine uygulanmıĢtır. Anahtar Sözcükler: Kürtçe Roman, Edebi AnlayıĢlar, Anlatıcı, Perspektif, Söylem.