Kurtuluş Savaşı romanlarında milliyetçi muhafazakâr söylem

Çalışma, sırasıyla Tarık Buğra'nın Küçük Ağa ve Firavun İmanı romanları ile Hüseyin Karatay'ın Çalınan Savaş ve Ali Erkan Kavaklı'nın Gülü Koklayamadım romanlarına odaklanmaktadır. Kurtuluş Savaşı'nı konu edinen bu romanlar, mücadelenin Müslüman Türk halkı tarafından verildiğini vurgular. Onlara göre temel motivasyon cihat, gaza, küffara karşı kıyam gibi kavramlara dayalıdır. Romanlardaki başkahraman dindar kişilerin tarihsel olarak savaşın asıl üstlenicileri olduğu iddia edilir; ne var ki, romanlara göre savaş bitip Cumhuriyet kurulduktan sonra onlar geri planda kalmış, sindirilmiş ve siyasallaşan hukuk vasıtasıyla haksızlıkla karşılaşmışlardır. Küçük Ağa romanıyla türün içindeki milliyetçi muhafazakâr bakışa öncülük eden Tarık Buğra, çalışmadaki diğer iki yazara da olay örgüsü, karakterler, açılış-bitiş sahneleri ve bildirileriyle ilham vermiştir. Üstelik, Karatay ve Kavaklı'nın romanlarında dil sertleşerek Buğra'nın tezlerini ileriye taşır. Kurtuluş Savaşı'nın Mustafa Kemal Paşa ve Cumhuriyet'in kurucu kadrosu tarafından muhalif İkinci Grup milletvekillerinden ve dindarlardan çalındığı iddia edilir. Yazarlar eserleriyle hâkim ideolojiye karşı çıktıklarını savunarak alternatif tarih anlatıları sunduklarını, hakikati ortaya çıkardıklarını söylerler. Edebî eserler aracılığıyla sanatın araçsallaştırıldığı, bir mesaj etrafında kurgulandığı bu tezli roman örnekleri olağan bir üretim nesnesi gözüyle, ideolojik yanlarıyla incelenmektedir. Yazıldıkları dönemin sosyal, siyasal ve kültürel boyutlarına yer verilerek ideoloji-edebiyat etkileşimi aydınlatılmaya çalışılmıştır. İlk bölümde Kurtuluş Savaşı romanlarını sınıflandırdıktan sonra incelenen romanların özelliklerini sıralıyorum. Ardından tür kuramlarına bakarak tarihsel roman ve tezli roman özellikleri üzerinden romanları irdeliyorum. Her bir roman, ayrı birer bölüm hâlinde farklı konu başlıkları altında detaylı şekilde ele alınıyor. Tarih, bu eserlerde geçmişte yaşanılanlar şeklinde değil, geleceği kurmada meşru bir güce sahip olmanın aracı olarak görülmektedir. Bu nedenle, tarihsel tezlere sahip söz konusu dört romanın, savlarını ispatlamak için edebî alanı kullandığını savunmaktayım.