Kurum merkezli okul öncesi eğitimde fiziksel ortamların ve öz bakım beceri uygulamalarının kalitesinin karşılaştırılması (Elazığ ili örneği)

Okul öncesi eğitim, temel becerilerin ve alışkanlıkların kazandırıldığı gelişimsel açıdan önemli bir dönemdir. Bu temel beceri ve alışkanlıklara yönelik hazırlanan kazanımların davranışlara dönüşebilmesi için kurumların fiziksel ortamlarının ve öz bakım becerilerine yönelik rutin uygulamalarının, çocukların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Kurumların bu alanlarda yeterli donanım ve uygulamaya sahip olması, okul öncesi eğitimin amaçlarına ulaşmasını sağlamakta etkili olacaktır. Bu çalışma, okul öncesi dönemde kurumların fiziksel ortam ve öz bakım beceri uygulamalarına ilişkin kalitesinin, resmi bağımsız anaokulları ile resmi ilköğretim kurumlarının bünyesinde yer alan anasınıflarının karşılaştırmasını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2018-2019 eğitim öğretim yılında Elazığ ili merkez ilçesinde yer alan 10 bağımsız anaokulu ve 10 anasınıfından oluşmaktadır. Kurumların kalitesini belirlemek için Erken Çocukluk Ortam Değerlendirme Ölçeği-3 (EÇODÖ-3)'ün mekân-mobilyalar ve öz bakım uygulamaları alt ölçekleriyle araştırmacının tuttuğu gözlem notları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kurumların kalite değerlendirmesi için betimsel analiz yapılarak kalite düzeylerine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Kurumlar arası farklılaşmayı belirlemek için Mann Whitney-U testi, boyutlar arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Sonuç olarak, kurumların mekân ve mobilyalar ile öz bakım beceri uygulamalarına ilişkin genel kalite düzeylerinde kurum türüne göre farklılaşma tespit edilmiştir. Alt boyutlarda farklılaşma kapalı alan, özel alan, çocuklar için pano, motor hareketleri için oyun alanı, motor hareketleri için ekipman, yemek ve tuvalet uygulamalarında anaokullarının lehine farklılaşma göstermiştir. Alt boyutların tamamında anaokullarının kalite puanları anasınıflarının kalite puanlarına eşit ya da daha yüksek düzeydedir. Bu durum genel kalite düzeylerinin yükseltilmesi ve kurumların arası farklılaşmanın azaltılması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.