Kut'ül Amare'de esir düşen Binbaşı Sör Alexander James Anderson'un günlükleri

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin Çanakkale Zaferinden sonra ikinci büyük başarısı olan Kut'ül Amare Zaferi zaman içinde unutulmuştu. Ancak son yıllarda Kut'ül Amare Zaferi tekrar hatırlanmış ve üzerine çokça çalışma yapılmaya başlanmıştır. Enver Paşa'nın amcası olan Halil Paşa (Kut) tarafından yapılan Kut Kuşatması sonucu General Charles Townshend komutasındaki kendisi dahil 5 general ile yaklaşık 13.000 kişilik İngiliz Birliği esir alınmıştı. Dolayısı ile Kut'ül Amare zaferi üzerinde yapılan çalışmalar Irak Cephesinde gelişen olayları aydınlatmakla beraber Birinci Dünya Savaşında Türk tarafının aldığı esirler konusuna da büyük katkılarda bulunmaktadır. Konuyla ilgili çalışmalarda arşiv belgelerinin yanı sıra başta General Townshend olmak üzere subayların yazdıkları hatıralar ve günlüklerden de yararlanılmıştır. Hatıralar arşiv belgeleri kadar güvenilir kaynaklar olmasalar da neyi araştırmamız, nereye bakmamız gerektiği konusunda yol gösterici olmakla beraber bilgileri teyit etmek ve dönemin ruhunu anlamak açısından önem arz etmektedirler. Bu çalışmanın konusu olan hatıralar içinde en büyük alanı Kut Kuşatmasında Hint Ordusu Gönüllü Topçu Bataryası Komutanı Sör Alexander Anderson'un bataryanın Kut savunmasında yer aldığı dönemde tuttuğu günlüğü oluşturmaktadır. Günlük, Türk piyade saldırılarını, şehre yönelik topçu ateşi ve hava akınlarını, Türklerin ölüleri gömmek için düzenlediği ateşkesi, kuşatma altındaki askerlerin umutlarını artıran İngiliz yardım girişimlerinin başarısızlığını, yiyecek kıtlığını aktarmaktadır. Ayrıca günlükte garnizona hava ve nehir yoluyla ikmal girişimlerini ve savunucuları zor durumda bırakan kötü hava koşullarını anlatan günlük kayıtlarda aktarılmaktadır. Bunun yanında Kut'u savunan güçlerin tam bir dökümü sağlanmaktadır. Günlüğün yanı sıra, Temmuz 1915 ile Kasım 1918 tarihleri arasında Anderson'un çoğunlukla kız kardeşlerine Türkiye'de esir tutulduğu dönemde yazdığı 22 adet mektup ve Kastamonu esir kampında kaldığı Ağustos 1916 ile Ağustos 1917 tarihleri arasında tuttuğu, kamplardaki koşullara ilişkin kısa notlar, çeşitli meblağlar ve malzeme listeleri içeren bir not defteri de bulunmaktadır.