Kütüphanede radyo frekanslı tanımlama sistemleri ile materyal yönetimi ve güvenliği: UHF ve HF üzerine karşılaştırmalı bir inceleme

Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tez Özeti Durak, Aziz. Kütüphanelerde Radyo Frekanslı Tanımlama Sistemleri ile Materyal Yönetimi ve Güvenliği: UHF ve HF Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, Çankırı, 2022. Bu araştırmada elde edilmek istenen, kütüphanede materyal yönetimi için tercih edilen HF veya UHF frekans aralığında çalışan RFID sistemlerinin başarım durumu ile olası kayıp, kaçak ve uyumsuzlukları hakkında somut veriler sunabilmektir. Araştırmada farklı RFID marka teknolojilerini kullanan iki kütüphanede örnek olay incelemesi yapılmıştır. Kütüphane dermelerinden alınan belli bir kesit örnek materyaller ile testler gerçekleştirilmiştir. Bu derme ünitesi ile yirmi dört farklı test HF ve UHF sistemleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örnek olay incelemesinde HF ve UHF frekans aralığına göre genel başarım/kayıp kaçak durumu arasında anlamlı bir ilişkiye ulaşılmıştır. Tüm sistem bileşenlerinin başarım ve kayıp kaçak durumları bir bütün olarak test edildiği çalışmada, HF sisteminde kayıp kaçak oranın %27,1; UHF sisteminin oranı %40,1 olarak bulgulanmıştır. Ancak sistem başarımları veya başarısızlıkları alt bileşenlerden farklılık göstermiştir. Etiket sinyal sürüklemesi, etiket ve okuyucuların açısı, güvenlik kapılarının frekansa göre alarm pik seviyeleri, sinyal bozucu etkenlere göre güvenlik kapılarının başarımı, mobil el terminallerinin yer bulma, ayıklama ve sayım işlemlerinde HF ve UHF sistemlerinin başarım durumları arasında farlılık görülmüştür. Her iki teknoloji de de bazı sistem bileşenlerde başarım durumu %100 ile sonuçlanırken, bazı sistem bileşenlerinde kayıp kaçak durumu %74, %79 gibi büyük oranlara çıkabilmektedir. RFID sistemlerinin başarım ve kayıp-kaçak durumlarının ortaya konulduğu bu çalışmada HF ve UHF sistemlerinin başarımlarının yanı sıra kütüphane operasyonel işlemlerinde çevresel faktörlere bağlı olarak teknik sorunların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: RFID, Kütüphane, HF ve UHF, Güvenlik