Kuzey Batı Anadolu'da kurtların (Canis lupus) diyeti ve habitat özelliklerinin belirlenmesi

Yaban hayvanlarının diyetinin belirlenmesi; ekolojilerinin, av-avcı ilişkilerinin ve yaban hayatı-insan çatışmasının anlaşılabilmesi için gerekli temel bir çalışmadır. Ülkemizde yaşayan köpekgil familyasına ait türlerin diyeti ve habitatları ile ilgili bilgiler oldukça kısıtlı ve doğal alanlarındaki besin tercihleri ile ilgili bilgiler ise yetersizdir. Bu çalışma, Kuzey Batı Anadolu'da kurtların diyetinin ve habitat özelliklerinin belirlenmesi için yapılmıştır. Diyet çalışmasında, araziden toplanan dışkılar (N=76) yıkandıktan sonra, kalıntılar mikroskopta referans örnekleriyle karşılaştırılarak besin türleri teşhis edilmiştir. Dışkılardaki besinlerin oranını belirlemek için ızgara (point frame) yöntemi kullanılmış; hacimsel yüzdeleri, bulunma sıklıkları ve yüzdeleri ve toplam kütleleri belirlenmiştir. Habitat tercihlerini belirlemek için toplam 7500 km² alanda; kurt bulunan 48 nokta ile, rastgele belirlenen 48 noktanın mevcut habitat özellikleri karşılaştırılmıştır. ArcGIS programı kullanılarak her noktanın etrafına 2500 m yarı çapında tampon oluşturulmuştur. Bölgedeki tüm meşcere sınıfları beş habitat sınıfına indirgenmiş ve alanların kurtlar tarafından kullanılıp kullanılmadığı seçim oranıyla (w) hesaplanmıştır. Her iki veri setinin eğim, bakı, yükseklik, yola ve yerleşim yerlerine uzaklık özellikleri belirlenerek t-testiyle (p<0,05) karşılaştırılmıştır. Diyet çalışması sonucunda dışkılarda %96,21 oranında hayvansal, %3,62 oranında bitkisel gıda ve %0,17 oranında çöp bulunmuştur. Kurtların diyetinde toplam 16 farklı besin kategorisi tespit edilmiştir. Kurtların diyetinde yaban domuzu (Sus scrofa), hacimsel (%56,14) ve bulunma sıklığı olarak (%81,58) en fazla tespit edilen türdür. Bunu %19,74 ve %8,5 bulunma sıklığı oranıyla karaca (Capreolus capreolus) ve kızıl geyik (Cervus elaphus) takip etmektedir. Hayvansal besinlerde %91,41 yaban hayvanları, %6,27 evcil hayvanlar, %2,33 küçük memeli türler bulunmaktadır. Habitat tercihlerinde kurtlar daha çok ibreli ormanları (w=1,35), kuzey bakıları (w=2,1) ve % 60-70 eğimli arazileri (w=1,6) seçmişlerdir. Ayrıca kurtlar %70 oranında 1.100 m üzerindeki yüksekliklerde, yerleşim yerlerine ortalama olarak 2.207 m ve otoyollara 5.539 m uzaklıklarda bulundukları belirlenmiştir. Bu çalışmayla kurtların Kuzeybatı Anadolu'da yabani hayvanlarla beslendiği, evcil hayvanlara kısıtlı zarar verdikleri tespit edilmiştir. Kurtların ekolojik özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için uzun süreli izleme çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.