Kıymetli metallerin fiyatını etkileyen unsurlar ve nedensellik ilişkileri üzerine bir araştırma

Altın, gümüş, paladyum ve platin gibi kıymetli metaller antik dönemlerden günümüze kadar insan hayatında hem ödeme aracı hem de tasarruf aracı olarak kullanılmıştır. Piyasaların modernleşmesi ve gelişmesi ile birlikte, finansal yatırım araçları çeşitlenmiştir. Bu süreçte kıymetli metallere yatırım yapmayı sağlayacak ürünlerin de gelişmesi ile bu ürünlere portföylerde daha çok yer verilmeye başlanmıştır. Kıymetli metallerdeki fiyat oynaklıkları yatırımcıların portföy yönetim süreçlerini daha çok etkiler hale gelmiştir. Bu sebeple kıymetli metaller ile birçok finansal varlık ve değişken arasındaki ilişki son yılların dikkat çeken konularından birisi haline gelmiştir. Kıymetli metallerin fiyatını etkileyen unsurlar, bu değişkenler arasındaki fiyat ilişkileri, bir ilişki varsa bu ilişkide beraber ya da zıt yönlü birliktelikler bu araştırmada cevabı aranan sorular olmuştur. Araştırmada kıymetli metallerin fiyatını etkilediği düşünülen makroekonomik değişkenler olarak Brent petrol, Bitcoin, BCOM, MSCI World, ABD 10 yıllık tahvil faiz oranı ve S&P500 değişkenleri kullanılmıştır. Bu değişkenlere finansal piyasalarda ölçümü yapılan; güven, güvensizlik, belirsizlik ve korku gibi psikolojik faktörler de değişken olarak eklenmiştir. Araştırmada öncelikle birim kök testleri ve optimum gecikme uzunlukları hesaplanmıştır. Ardından Toda-Yamamoto nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki ilişki ortaya konmaya çalışılmıştır. Nedensellik analizi sonrası değişkenlere apriori algoritması ile birliktelik analizi uygulanmıştır. Bu analiz ile de değişkenlerin fiyat bilgileri üzerinden birlikte hareketleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçlarına göre kıymetli metallerden altından; gümüş, platin ve paladyuma doğru bir nedensellik etkisi görülmüştür. Ayrıca gümüşün; altını ve paladyumu, platinin ise paladyumu etkilediği tespit edilmiştir.