Orta ölçekli kentlerde kentsel dönüşüm: uşak Uşak (Atapark ve Tabakhane) örneğinde memnuniyet

Dünya'da Sanayi Devrimi'nden sonra görülmeye başlayan kentsel dönüşüm çalışmaları Türkiye'de 1950'li yılların ardından gecekondulaşma süreciyle başlamaktadır. 1980'li yıllarda neoliberal politikalar kapsamında kentlerde konut kooperatifleri ve apartmanlaşma görülmektedir. 1999 Marmara Depremi sonrasında depreme dayanıklı konut üretme politikaları gündeme gelmiştir. 2000 sonrasında küreselleşmenin hızla artması, teknolojide yaşanan gelişmelerin etkisiyle birlikte kentsel alanlardaki dönüşümlerde artışlar gözlenmektedir. Özellikle sanayileşmenin yoğun olduğu büyük ölçekli kentler başta olmak üzere tüm kentlerde kentsel dönüşüm çalışmaları her geçen yıl katlanarak artmaya devam etmiştir. Tüm kenti derinden etkileyen kentsel dönüşüm çalışmaları devlet politikasının yanı sıra pek çok özel kurum tarafından da yürütülmektedir. 2012 yılında kabul edilen ve uygulanmaya başlanan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yerel yönetimlere önemli yetkiler verilmiş ve konut stokunun yenilenmesi adına pek çok proje yürütülmesinin önü açılmıştır. Sanayileşmenin ve istihdamın artmasıyla birlikte sanayileşmenin yoğun olarak görüldüğü kentlerde büyüme ve gelişme her geçen gün daha da artmaktadır. Bunların gerisinde olan ikincil kentler ise büyük kentlere oranla daha az gelişmiş kendinden küçük kentlerden de daha önde olan orta ölçekli kentler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye özelinde özellikle beşinci beş yıllık kalkınma planı ve sonrasında bölgeler arasındaki adaletsizliğin, eşitsizliğin ortadan kaldırılması ve orta ölçekli kentlerin gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla bu kentlere yönelik kentsel gelişim çalışmaları artırılmıştır. Bu kentlerin kendilerini daha ileriye taşıyabilmeleri için özellikle içerisinde bulunan çöküntü alanlarının temizlenip kente kazandırılması için destekler sağlanmaktadır. Orta ölçekli kentler arasında ifade edebileceğimiz Uşak, tarih boyunca birçok önemli medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İlklerin şehri olarak anılan, Osmanlı Dönemi'nde ilk kez sokak aydınlatmasında elektrik kullanılan, Anadolu'da ilk demiryolu hattına sahip, Cumhuriyet Dönemi'nde ilk şeker fabrikasının kurulduğu Uşak sanayi alanında da önemli bir yere sahiptir. Sanayinin gelişmesi, üniversitenin kurulması ve artan nüfusla birlikte kent içerisinde konut ihtiyacı artmış 6306 sayılı yasa kapsamında konut stokunun yenilenmesi adına pek çok çalışma içerisine girilmiştir. Çalışma kapsamında Uşak kent merkezinde yer alan Atapark Kentsel Dönüşüm Bölgesi ve Eski Tabakhane Kentsel Dönüşüm Bölgesi olmak üzere iki farklı alanın incelemesi yapılmıştır. TOKİ ve Uşak Belediye işbirliğiyle gerçekleştirilen Eski Tabakhane Kentsel Dönüşüm bölgesinde yapılan dönüşüm çalışmaları sanayi alanının yerleşim alanına dönüşmesi projesi olarak Türkiye'de bir ilktir ve kendinden sonraki projelere örnek teşkil etmektedir. Uşak kent merkezi içerisinde farklı dönüşüm sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projelerinde alan araştırması gerçekleştirilerek kent sakinlerinin memnuniyet düzeyleri arasındaki farklılıklar incelenmiştir.