Kıyısal peyzajların sürdürülebilir turizm ve rekreasyon potansiyeli yönünden değerlendirilmesi: Bartın-Kızılkum örneği

Ekolojik özelliklere sahip olan kıyı alanları, turizm ve rekreasyon amaçlı çok yönlü kamusal kullanımlara da olanak sağlamaktadır. Kıyılar, kara ve denizin birleşme noktasını oluşturmaktadır, kıyısal peyzajların turizm ve rekreasyonel potansiyellerinin belirlenmesinde doğal ve kültürel peyzaj özelliklerinin tanımlanması sürdürülebilir kıyı kullanımı açısından önem taşımaktadır. Koruma ve turizm etkileşimi bağlamında kırsal kıyı peyzajı karakterinin, taşıma kapasitesinin üzerindeki kullanımlar sonucu zarar görmemesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından turizm ve rekreasyon aktivitelerinin 12 aya yayılması bölgesel turizm planlamalarında öncelikli konular arasında yer almaktadır. Tez çalışmasının amacı, Bartın İli'ne bağlı Kızılkum Köyü ve yakın çevresinin doğal ve kültürel peyzaj özelliklerinin incelenerek koruma kullanım ilkeleri çerçevesinde, sürdürülebilir turizm ve rekreasyon potansiyeli açısından değerlendirilmesi, bu doğrultuda öneriler geliştirilmesidir. Tez çalışmasında öncelikle kıyısal peyzaj, kırsal peyzaj, turizm ve rekreasyon ile, sürdürülebilirlik konuları kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Alana ilişkin doğal ve kültürel veriler CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) teknolojileri kullanılarak haritalara aktarılmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda alana uygun turizm ve rekreasyon aktiviteleri belirlenerek, A'WOT (Sayısallaştırılmış SWOT Analizi) analizi tekniği kullanılmıştır. Öncelikle A'WOT tekniğinin ilk aşaması olan SWOT (Strenght, Weaknesses, Opportunities, Threats) analizi ile araştırma alanının güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri açıklanmıştır. Oluşturulan SWOT grupları uzman görüşleriyle ikili karşılaştırma yapılarak önceliklendirilmiştir. Uzman görüşleri sonucunda elde edilen matrislerin geometrik ortalaması alınarak ortaya çıkan değerler Expert Choice 11.5 programına aktarılmıştır. Sonuç olarak, uzman görüşleri doğrultusunda çalışma alanı için en uygun turizm ve rekreasyon aktiviteleri ile öncelikleri saptanmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Kızılkum'da turizm ve rekreasyon potansiyeli açısından yüksek değerlere sahip olduğu belirlenen manzara seyretme ve doğa fotoğrafçılığı, çadırlı kamp, karavan kampı, trekking, piknik, yüzme, tekne gezintisi ve tarımsal turizme ilişkin uygunluk analizleri yapılmıştır. Tez çalışmasında Kızılkum'un, turizm ve rekreasyon potansiyeli ve bu potansiyelin geliştirilmesi açısından önemli peyzaj özelliklerine sahip olduğu vurgulanmıştır. Elde edilen veriler ve değerlendirme sonuçları bölgesel turizmin sürüdürülebilir gelişimine katkı sağlayacak niteliktedir.