Kızılçam orman topraklarında yangın sonrası fenolik madde değişimi ve bu değişimin kızılçam fide gelişimi ile ilişkilendirilmesi

Bu çalışmada, yangınların vejetasyon tarafından salgılanan ve toprakta biriken allelopatik fenolik maddeler üzerindeki etkisi ve yangın nedeniyle fenolik madde miktarında ortaya çıkabilecek potansiyel değişimin kızılçam (P. brutia Ten.) tohum çimlenme ve fide gelişimi ile toprağın fiziksel ve kimyasal parametreleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Muğla'nın Fethiye İlçesi'ne bağlı Göcek bölgesinde 2019 yılında meydana gelen örtü ve tepe yangınları ile tahrip olan alanlardan ve yanmamış alanlardan alınan toprak örnekleri fenolik madde miktarları, fiziksel ve kimyasal toprak özellikleri, kızılçam tohum çimlenmesi ve fide gelişimi açısından karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, toprak örneklerine ait toplam fenolik madde miktarları düşük ve birbirine yakın bulunmuştur. Tohum çimlenmesi ve fide gelişimi değeri açısından en yüksek toplam boy, gövde ve kök uzunluğu değerleri örtü yangın alanı topraklarında, en yüksek kuru ağırlık ve taç uzunluğu değerleri yanmamış alana ait topraklarda tespit edilmiştir. En yüksek çimlenme oranı tepe yangın alanı topraklarında bulunmuştur. Toprak analizleri sonucunda örtü yangın alanı topraklarında satürasyon, organik madde, toplam organik karbon, azot, potasyum, magnezyum ve katyon değişim kapasitesi değerleri yüksektir. Tepe yangın alanı topraklarında elektriksel iletkenlik, kireç, fosfor ve kalsiyum değerleri, yanmamış alan topraklarında ise pH değeri en yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, çalışma alanlarında toplam fenolik madde birikimin allelopatik etkilere neden olabilecek miktarlarda olmadığını ancak yangının toprağın fiziksel ve kimyasal parametreleri üzerinde önemli etkiler meydana getirebileceğini ve bu değişimlerin kızılçam tohum çimlenmesini ve fide gelişimini etkileyebileceğini göstermektedir