Kızılırmak Havzası'nın Uğurludağ–Bayat–Kargı–Osmancık arasındaki kesiminin jeomorfolojisi (Çorum)

Çalışma alanı Kızılırmak Havzası'nın Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) çevresinden güneyde Delice Çayı birleşimine kadar olan kesimini içine alır. 6234.6 km² alan kaplayan bu sahanın hem güneyde Orta Anadolu kesiminde hem de Kuzey Anadolu Dağları içerisinde yer alması; farklı litolojik, tektonik ve klimatik şartların jeomorfolojik özellikler ve jeomorfolojik gelişim üzerindeki etkisini karşılaştırmalı olarak görmek açısından büyük önem arz eder. Sahanın jeomorfolojik özelliklerinin ortaya konulmasında çalışma alanının ve 51 adet alt havzanın ayrıntılı jeomorfometrik analizi ve Rölatif Tektonik Aktivite Sınıflaması yapılmıştır. KAF Zonu içerisindeki akarsu havzalarında ve KAF Zonu'na yakın kesimlerde, özellikle Osmancık-Hacıhamza arasında çok yüksek tektonik aktivitenin varlığı ve jeomorfometrik parametrelere yansıdığı görülmüştür. Güneyde Uğurludağ-İskilip çevresinde ise genel olarak tektonik aktivite derecelerinin düşük olduğu, ancak bu kesimde de litolojik ve klimatik şartların jeomorfolojik gelişimde başlıca etken olduğu anlaşılmıştır. Çalışma alanının jeomorfolojik ve hidrografik gelişimini etkileyen en önemli unsurların Neotektonik dönem hareketleri ve bununla eş zamanlı Anadolu çevresinde meydana gelen paleocoğrafik ve paleoklimatik şartların değişimi olduğu anlaşılmaktadır. Saha, güneyden kuzeye doğru tektonizma ile ilişkili jeomorfolojik oluşumların ve metamorfik unsurların yaygınlaştığı, zaman zaman ivme kazanan yanal ve düşey tektonik hareketlerin denetiminde polisiklik ve aynı zamanda fluvyal morfojenetik bölgeyi karakterize eden monojenik bir topografyadır.