Lamina restorasyonlarında kullanılan seramiklerin rengi ile ışık geçirgenliğinin ve rezin siman renginin, restorasyonların renk uyumuna etkisi

Koruyucu diş hekimliği kavramının önem kazanmasıyla birlikte son yıllarda diş dokularından, özellikle de mine dokusundan, çok daha az madde kaldırılmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda, daha ince hazırlanan seramik lamina restorasyonlarına gereksinim duyulmaktadır. Işık geçirgenliği yüksek seramik materyallerinden üretilen lamina restorasyonlarının kalınlıkları azaldıkça, altta bulunan dişin ve rezin simanların renk özellikleri daha ön plana çıkabilmektedir. Bu bilgilerin doğrultusunda hazırladığımız tez çalışmamızın amacı, farklı renkteki dişlere, farklı ışık geçirgenliğine sahip seramiklerle hazırlanan ve farklı ışık geçirgenliğindeki kompozit rezin simanlarla yapıştırılan ince seramik lamina restorasyonlarının, kontakt tipi bir spektrofotometre ile renk ölçümlerinin yapılarak, istenilen rengin elde edilebilmesi için referans değerler ile karşılaştırılması ve bu materyallerin birbirleri ile etkileşimlerinin incelenmesidir. Çalışmamızda prepare edilmiş diş yüzeylerini temsil etmek üzere rezin esaslı güdük materyalinden (Natural Die Material, ND1, ND2, ND3, ND8, Ivoclar Vivadent, Lihtenştayn) 5x5 mm boyutlarında ve 2 mm kalınlığında, her grupta 126'şar adet olacak şekilde toplam 504 adet pürüzsüz alt yapı örneği hazırlandı (N=504). Seramik lamina örneklerinin hazırlanması için farklı ışık geçirgenliklerine sahip 6 tip seramik CAD/CAM blokları kullanıldı: lösit içerikli cam seramik (Empress Cad, Ivoclar Vivadent), kompozit ve seramik matriksin birlikte bulunduğu hibrit materyal (Vita Enamic, Vita Zahnfabrik), lityum disilikat içerikli cam seramik (IPS e.max CAD LT, IPS e.max CAD MO, IPS e.max CAD Value, IPS e.max CAD Opal, Ivoclar Vivadent). Blok formundaki seramik materyallerden düşük hızlı kesit alma aygıtı kullanılarak (Isomet 1000, Buehler, Lake Bluff, IL, ABD) elmas disk ile su soğutması altında boyutları 5x5 mm ve kalınlığı 0.5 mm olacak şekilde 504 adet dilim elde edildi (n=84/ seramik grubu). Seramik dilimleri, 3 farklı ışık geçirgenliğine sahip bir rezin simanı (0,+1, +3 renk, Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent) ile sabit bir basınç altında alt yapılara yapıştırıldı (n=7/grup). Her bir örneğin L*a*b* renk değerleri beyaz bir zemin üzerinde kontakt tipi dijital spektrofotometre (Vita Easyshade Advance, Vita Zanhfabrik, Bad Sackingen, Almanya) ile ölçüldü ve kaydedildi. Elde edilmek istenilen A1 renginin L*a*b renk değerleri de kullanılarak ∆E hesaplandı. ∆E değerleri istatistiksel olarak değerlendirildi (Tek yönlü varyans analizi ANOVA, Shapiro-Wilk) ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. Seramik tipleri, rezin simanları ve diş renkleri arasındaki renk farkları (∆E) istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p=0.000). ND1 grubunda, en düşük renk farkı (∆E=1,08) 0 rezin simanı ve IPS e.max CAD Value seramik tipi kullanıldığında görüldü. Tüm kombinasyonlarda oluşan renk farkları istatistiksel açıdan anlamlı olmasına rağmen, ND2, ND3 ve ND8 gruplarında görülen ∆E değerleri 3.5'tan büyük olup (6,1< ∆E < 30) klinik olarak kabul edilir değerin üzerinde bulundu. ND2, ND3, ND8 gruplarında A1 rengi elde edilemedi. Çalışmamızın tüm sonuçları göz önüne alındığında, 0.5 mm kalınlığındaki seramik lamina örnekler seramiğin ışık geçirgenliğinden, alttaki dişin renginden ve rezin simanın ışık geçirgenliğinden önemli düzeyde etkilenmektedir. Alttaki dişin rengi koyulaştıkça ∆E değerleri artmaktadır. Bu nedenle de ince seramik lamina restorasyonları yapılırken doğru materyal seçimine dikkat edilmelidir. Lamina yapılacak dişin renginin fazla koyu olması durumunda; alttaki rengi maskeleyebilmek için seramik kalınlığı arttılmalıdır.