Led sürücünün pik akımının anahtarlama elemanları üzerindeki etkisinin incelenmesi

Elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren yarı-iletken eleman Işık Yayan Diyot (Light Emitting Diode-LED), diğer ışık kaynaklarına göre daha verimli, uzun ömürlü, bakım gerektirmediği, hızlı anahtarlanabildiği, düşük enerji tüketimi ve kontrol edilebilir olduğu için aydınlatma sistemlerinde daha çok tercih edilmektedir. Ancak bu teknoloji yine de olgunlaşma aşamasında olduğundan dolayı üzerinde çalışılması gereken problemlerle karşılaşılabilmektedir. Güç kaynaklarında olduğu gibi LED sürücülerdede dahili kondansatörler bulunmaktadır. Güç verildiği andan itibaren kısa bir bir süre içerisinde hızlı şarj olan kondansatörler, nominal akımının 1200 katına kadar çıkabilecek ani bir akım oluşturmaktadır. Bu da alternatif akım devre elemanları üzerinde ciddi hasarlara neden olmaktadır. Bu yüzden Led'li aydınlatma teknolojisinde, LED armatürleri, sürücü tipi ve anahtarlama elemanlarının birbiriyle uyumluluğunun ve uygunluğunun araştırılması ve geliştirilmesi için mühendislerin ve aydınlatma tasarımcılarının yoğun gayret göstermeleri gerektirmektedir. Bu tez çalışmasında, IEC 60947-4-1 e göre AC-5a ve AC-6b işletme kategorisine sahip iki adet kontaktör kullanılarak sürücülü LED aydınlatma devrelerinin anahtarlanma anında, kontaktörler üzerinde oluşturduğu kapasitif etki deneylerle incelenmiş ve sorunlar tespit edilmiştir. Deneysel sonuçlara göre; Kontaktör üreticileri led yükler için AC-5a işletme kategorisine sahip kontaktörleri tavsiye etmektedir. Led yüklerin devreye alınması esnasında oluşan inrush akımlarının lambanın nominal akımının 1000 katına kadar ulaştığı dikkate alındığında AC-5a nın led yükler için uygun olmadığı ifade edilebilir. Led yükler için AC-6b işletme kategorisine sahip kontaktörün AC-5a ya göre daha yüksek inrush akımlarını taşımaktadır. SEM görüntülerinde de led yükler için AC-6b sınıfı kontaktörlerin daha uygun olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, led yüklerini anahtarlamak için kontaktörlerde belli standartlar getirilmesi gerekmektedir. Son yıllarda elektrik kaynaklı yangınların artışının sebep olabileceği büyük maliyetler ve olabilecek can kayıplarının önlemesi adına çalışmamızın sonunda bu sorunun giderilmesi ve belli standartlar getirilmesi için çözümler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: LED, LED Sürücü, Inrush Akım,