Lenkfahte bestelerin ayırıcı özellikleri

Türk musikisi formlarının oluşumunda, usûller ve usûllerle güfte (aruz vezni) arasında kurulan bağlantı, önemli faktörlerden biridir. Bu tez' de Lenkfahte usûlü ele alınmış ve ne özellikte güftelerle nasıl bir bağlantı kurulduğu, bunun hangi formların oluşumu ve çeşitlenmesinde rol oynadığı incelenmiştir. Doğum tarihleri 1900 'den önce olan bestekârlara ait 24 Lenkfahte eser üzerinde yapılan araştırma sonuçları şu şekilde özetlenebilir: 24 Lenkfahte eser yalnızca Nakış beste (20 adet) ve Murabba'- (4 adet) formundadır. Taşçızâde Receb Çelebi (î-1690?) ile İsmail Dede Efendi (1778-1846) arasında Lenkfahte sözlü eser bulunmaması dikkati- çekmiştir. Eserlerin ana-bölmeleri Zemîn ile Terennüm 'dür ve 6'smda Mi yân, 19 'unda Miyân terennümü bulunmamaktadır, l'i dışında bütün eserler Terennüm 'le sonuçlanmıştır. Terennüm sonunda "sevgiliye sesleniş" konulu sözler yer al makta, bunlar çoklukla l.ci veya 2.ci mısra' 2.ci yarısıdır, Bend-i sânî ' li Nakış sayısı 5'dir. Miyânlı nakışta bend-i sânî, bend-i sânî 'si olanda ise Miyân yer almamak tadır. Bend-i sânî ' li nakışlarda Zemîn olarak ezgilenmiş bir Gazel 'in matla ' mdan sonra Terennüm gelmekte, başa dö nülerek aynı bölme ve ezgileri aynı Gazel 'in diğer bir beyiti ile tekrarlanmaktadır. Bu 2.ci beyite "güftenin bend-i sânîsi", 2.ci güfte ve terennümle tekrarlanışma da "Nakış lenkfahtenin bend-i sânîsi" denilmektedir. Güfteler 6 çeşit aruz vezniyle yazılmıştır. Mısra 'ların hece sayısı 14, 15 veya 16 'dır. Nakış veya Murabba' lenkfahte eserlerin, terennüm dahil bölmelerinde, vezin ve mısra' hece sayısı ne olursa olsun, şu Ana kalıp uyarınca heceler değerlendirilmiştir: 10/4 1+1+3+ l|+3| | 1+1+4+4 Ortaya çıkarılan Ana kalıp 20 birim-zamanlıdır. Nakış lenkfahtelerde form çeşitliliği mevcuttur. Nakış lenkfahte formu, 1 beyitten ibaret şiirleri miyânlı veya miyânsız bestelemekte yardımcı olabilir.