Leylâ Erbil edebiyatında tanıklık, tarih yazımı ve kefaret

Bu tez, Leylâ Erbil edebiyatına konu olan ve edebiyatının etik-politik ve poetik çerçevesini belirleyen Felaket deneyimlerine odaklanmaktadır. Leylâ Erbil, Türkiye coğrafyasında yaşanan Felaket deneyimlerini tarih yazımı aracılığıyla bir kefaret kaynağına dönüştürmüştür. Leylâ Erbil edebiyatında Felaket'i odağa alarak tanıklığı edebiyatın malzemesine dönüştürme çabası, katliam ve soykırımları unutturmamayı, tarih yazımı aracılığıyla ezilenlerin tarihini egemenlerin elinden devralmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, Benjaminci tarih felsefesinden yola çıkılarak kolektif iyileştirme ve onarım kaynağı şeklinde tahayyül edilen tarih yazımının işleyişi tartışılmış ve Leylâ Erbil edebiyatı bu odakta üç döneme ayrılmıştır. Bu dönemselleştirme, kefaret bilincinin azalan ve değişen niteliğiyle metinlerin üretildiği siyasal-kültürel koşullar birlikte düşünülerek yapılmıştır. 1970'lerin siyasal alanını ve kolektif onarım umudunu imleyen Tuhaf Bir Kadın "eylem ve umut", eylem ve siyasetin atıllaştığı 1980'leri konu edinen Karanlığın Günü "içe kapanma ve melankoli", kültür piyasasının mutlak hâkimiyetinin kabullenildiği ve kefaret inancının tükendiği Cüce "vazgeçme ve hınç" dönemi şeklinde ele alınmıştır. Bu tezde, Leylâ Erbil edebiyatının değişen etik-politik çerçevesinin poetikasını nasıl dönüştürdüğü, Felaket deneyimleri odağa alınarak Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü ve Cüce üzerinden tartışılmıştır.