Lider-üye etkileşiminin öğretmen motivasyonu üzerine etkisi

Lider-Üye Etkileşimi Teorisi, liderlerin astlarıyla kurduğu bireysel ilişkilerin niteliğinin farklı örgütsel sonuçlar doğurabileceğini savunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin lider-üye etkileşimi yaklaşımlarının öğretmen motivasyonu üzerindeki etkilerini incelemektir. Eğitim kurumlarında lider konumunda bulunan okul müdürlerinin öğretmenlerle kurduğu ilişki biçimi; öğretmenlerin iş doyumu, örgütsel bağlılıkları, mesleki performansları ve motivasyonları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, yüksek ve düşük kaliteli lider-üye ilişkilerinin öğretmen motivasyonuna nasıl yansıdığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 858 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerden elde edilen verilerin analizi sonucunda, cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenlerin tüm boyutlarda daha yüksek ortalamalara sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkeni açısından yalnızca öğretmen motivasyonu ve dışsal faktörler boyutlarında; eğitim durumuna göre lider-üye etkileşimi, etki, profesyonel saygı ve öğretmen motivasyonu boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca görev yapılan okul türü, mesleki kıdem süresi, okuldaki çalışma süresi, müdürle çalışma süresi, yerleşim yeri, istihdam durumu ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenlerine göre lider-üye etkileşimi ve öğretmen motivasyonu ile ilgili çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, lider-üye etkileşimi ile öğretmen motivasyonu arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Buna göre okul müdürlerinin güvene dayalı, destekleyici ve kapsayıcı bir liderlik anlayışı sergilemelerinin öğretmen motivasyonunu artırdığı; buna karşılık mesafeli, dışlayıcı ve tek yönlü iletişim biçimlerinin öğretmenlerde motivasyon kaybı ve tükenmişliğe yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.