Linyit kömürlerinden organik kükürdün uzaklaştırılabilirliğinin araştırılması

Bu çalışmada Türkiye'nin değişik bölgelerinden (Çanakkale/Çan, Kütahya/Tavşanlı-Tunçbilek ve Muğla/Milas-Hüsamlar) alınmış yüksek kükürt içerikli (sırasıyla, %4,77 S, %3,89 S ve %4,37 S) linyitlerden organik ve piritik kükürdün uzaklaştırılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmalar kapsamında kimyasal liç yöntemleri kullanılmış olup çeşitli asitlerin, bazların ve metal katyonların etkisi araştırılmıştır. Ayrıca kimyasal liç sırasında ısıtma işlemleri klasik ısıtma cihazları ve ultrasonik/mikrodalga reaktör kullanılarak gerçekleştirilmiştir. En iyi sonuçlar; ultrasonik/mikrodalga reaktör kullanılarak HNO3+C2Cl4 ortam kombinasyon deneylerinde elde edilmiş olup sırasıyla %4,77, %3,89, %4,37 toplam kükürt içeren ÇLİ, GLİ ve YLİ kömürlerinden sırasıyla %0,49, %0,52 ve %0,51 toplam kükürt içerikli kömürler elde edilmiştir. Ayrıca, %54,98 kül içeriğine sahip ÇLİ kömürlerinin külü %31,33'e, %53,04 kül içeriğine sahip GLİ kömürlerinin külü %30,04'e ve %32,50 kül içeriğine sahip YLİ kömürlerinin külü ise %17,48'e düşürülmüştür. Ayrıca, kömürlerin 1,6 gr/cm3 yoğunluğundaki ağır ortamda yıkanması (fiziksel proses) sonrası elde edilen temiz (lave) kömürlere kükürt uzaklaştırma prosesi uygulanmış (ultrasonik/mikrodalga reaktör ile HNO3+C2Cl4) ve ÇLİ kömürleri için başlangıçta %54,98 kül ve %4,77 S miktarı, ağır ortamda yıkama işlemi sonrası sırasıyla %30,30 kül ve %4,17 S'e, kimyasal kükürt uzaklaştırma sonrası %26,87 kül ve %0,43 S'e düşürülmüştür. Aynı şekilde GLİ kömürleri için başlangıçta %53,04 kül ve %3,89 S miktarı, yıkama sonrası sırasıyla %28,30 kül ve %3,27 S'e, kimyasal kükürt uzaklaştırma sonrası %25,63 kül ve %0,45 S'e, YLİ kömürleri için başlangıçta %32,50 kül ve %4,37 S miktarı, yıkama sonrası sırasıyla %21,1 kül ve %4,03 S'e, kimyasal kükürt uzaklaştırma sonrası ise %16,78 kül ve %0,43 S'e düşürülmüştür.