Lise öğrencilerinde bilişsel esneklik, problemli internet kullanımı ve siber zorbalık arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinde bilişsel esneklik, problemli internet kullanımı ve siber zorbalık arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemektir. Nicel araştırma türlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada katılımcılar uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır ilinin 6 farklı lisesinde eğitim gören 700 kız (%62,5) ve 420 erkek (%37,5) olmak üzere toplam 1120 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmada veri toplamak amacıyla 'Kişisel Bilgi Formu', 'Bilişsel Esneklik Ölçeği', 'Problemli İnternet Kulllanımı Ölçeği-Ergen Formu' ve 'Siber Zorbalık Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmaya alınan verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Kolmogorov Smirnow Testi ile verilerin normal dağılım gösterip göstermediği kontrol edilmiş ve veriler normal dağılım göstermediği (p> 0,05) için parametrik olmayan test yöntemleri ile devam edilmiştir. Bağımsız çoklu gruplardaki karşılaştırmalarda Kruskal- Wallis testi kullanılmış ve sonrasında bağımsız ikili grup karşılaştırmalarında kullanılan Whitney U testi ile elde edilen p değerleri ile hesaplanan p değerleri karşılaştırılıp sonuca varılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenler arasındaki ilişkiyi saptamak için Sperman Sıra Korelasyon katsayısı kullanılırken; ölçeklerin güvenirliklerini belirlemek için ise Cronbach α katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, bilişsel esneklik puanları ile problemli internet kullanımı ve siber zorbalık puanları arasında negatif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öte yandan, problemli internet kullanımı puanları ile siber zorbalık puanları arasında ise pozitif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada lise öğrencilerinin cinsiyetleri, internette harcadıkları zaman ve internet kullanım amaçları ile bilişsel esneklik düzeyleri, problemli internet kullanımları ve siber zorbalık davranışları arasında da istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Anahtar sözcükler: Lise, Bilişsel Esneklik, Problemli İnternet Kullanımı, Siber Zorbalık