Lise öğrencilerinde kısa video bağımlılığının akran ilişkileri, yalnızlık ve mutluluk düzeyine etkisi

Bu çalışma lise öğrencilerinde kısa video bağımlılığının akran ilişkileri, yalnızlık ve mutluluk düzeyleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesindeki 3 farklı anadolu lisesinde öğrenim gören lise öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 1617 öğrenci, örneklem grubunu ise 752 öğrenci oluşturmaktadır. Üç okuldan kaç öğrenci alınacağı tabakalı örneklem seçim yöntemi ile belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Kısa Video Bağımlılığı Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği, Yalnızlık Ölçeği ve Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Verilerinin analizinde IBM SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerden sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımı çarpıklık ve basıklık değerleri üzerinden analiz edilmiştir. Verilerin normal dağıldığı bağımsız gruplarda t testi ve Oneway ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrencilerin kısa video bağımlılığı ölçeği toplam puan ortalaması 24,63±8,01 (orta), akran ilişkileri ölçeği toplam puan ortalaması 108,92±19,40 (yüksek), yalnızlık ölçeği toplam puan ortalaması 24,40±4,38 (orta), mutluluk ölçeği toplam puan ortalaması 21,40±5,52 (yüksek) olarak belirlenmiştir. Cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, akademik başarı düzeyi, kısa video izleme durumu, günlük kısa video izleme süresi, kısa videoların en çok izlendiği yer ile kısa video bağımlılığı puan ortalaması arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). Öğrencilerin kısa video bağımlılığı toplam puanı ile yalnızlık düzeyi arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki (p<0,05), mutluluk arasında negatif yönlü yüksek düzey ilişki (p<0,05), akran ilişkileri arasında negatif yönlü yüksek düzey bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Sonuç olarak öğrencilerin kısa video bağımlılık düzeyi arttıkça yalnızlık düzeyinin arttığı, mutluluk ve akran ilişkilerinin azaldığı söylenebilir. Bu bağlamda akran ilişkileri, yalnızlık ve mutluluk düzeyi üzerinde etkili olan başta kısa video bağımlılığı olmak üzere diğer faktörlerin de belirlenmesi, birbiri ile ilişkisinin araştırılması ve ilişkili olan faktörler konusunda farkındalığın arttırılmasına yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.