Lise öğrencilerinde psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerinin sınav kaygısı ile ilişkisi

Bu çalışmada lise öğrencilerinin psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerinin sınav kaygısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada aynı zamanda psikolojik sağlamlık, umut ve sınav kaygı düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 2022-2023 yılında Muğla ili Milas ilçesinde eğitim gören lise kademesindeki 694 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veriler Westside Sınav Kaygısı Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kişisel Bilgilendirme Formu ile toplanmıştır. Elde edilen verileri analiz etmede bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), post hoc testlerinden Tukey HSD, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lise öğrencilerinin sınav kaygısı düzeyi; cinsiyet, sınıf düzeyi, lise türü ve algılanan ebeveyn tutumuna göre farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerin psikolojik sağlamlık ve umut düzeyi cinsiyet, sınıf düzeyi ve algılanan ebeveyn tutumlarına göre farklılaştığı bulgusunun yanı sıra öğrencilerin akademik destek alma durumuna göre öğrencilerin sınav kaygısı, psikolojik sağlamlığı ve umut düzeyleri değişim göstermemiştir. Sınav kaygısı ile psikolojik sağlamlık düzeyi arasında orta düzeyde negatif, umut ile ise düşük negatif ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin psikolojik sağlamlık ve umut düzeyi arasında da orta düzeyde pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Çoklu regresyon sonucuna göre sınav kaygısı, psikolojik sağlamlık, umut, cinsiyet, algılanan ebeveyn tutumu ve lise türü değişkenleri tarafından %18 açıklanmaktadır. Sınav kaygısını yordayan en önemli değişken psikolojik sağlamlık olurken, sırasıyla ilgili değişkenler okul türü, ebeveyn tutumu, cinsiyet ve ardından da umut düzeyi sınav kaygısını anlamlı olarak yordamıştır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Lise, Sınav kaygısı, Psikolojik sağlamlık, Umut