Lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kabul–reddi ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma Ebeveyn Kabul-Red Kuramı üzerine temellendirilmiştir. Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kabul-red puanları kontrol edildiğinde, psikolojk uyum ve benlik saygısı düzeylerinin akademik başarı düzeylerini yordama gücünü ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini İzmir ili üç merkez ilçesindeki (Bornova, Buca, Karşıyaka) 6 (altı) anadolu lisesinde 2013-2014 eğitim-öğretim yılında 9., 10,. ve 11. sınıflarda öğrenim gören 737 (%60,1'i kız, %39,9'u erkek) öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak öğrencilerin demografik özelliklerine ilişkin bilgi almak için Bireysel Bilgi Formu, anne babalarından algıladıkları kabul veya reddi değerlendirmek amacıyla Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği (EKRÖ), genel psikolojik uyum düzeylerini belirlemek için Kişilik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ), benlik saygısı düzeylerini saptamak amacıyla Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği (CBÖ) ve akademik başarı düzeylerini belirlemek için lise müdürlüklerinden alınan akademik başarı ortalamaları kullanılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonucuna ulaşılan bulgular, lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kabul-reddi puanları kontrol edildiğinde, psikolojik uyum ve benlik saygısı düzeylerinin akademik başarı düzeylerini anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Bulgular ayrıntılı olarak incelendiğinde; lise öğrencilerinin annelerini saldırgan olarak, babalarını saldırgan ve ihmalkar olarak algılamalarının akademik başarı düzeylerini düşürdüğü bulunmuştur. Lise öğrencilerinin anne-babalarından algıladıları kabul-red puanlarının psikolojik uyum ve benlik saygısı düzeyleri ile ilişkili olduğu bulunurken, düşmanlık-saldırganlıklarının, olumsuz özdeğerlendirmelerinin ve bağımlılık düzeylerinin artmasının akademik başarı düzeylerini düşürdüğü; genel, ev-aile, okul-akademik benlik saygısı düzeylerinin artmasının akademik başarı düzeylerini yükselttiği; duygusal tepkisizlik, duygusal tutarsızlık, dünya görüşü, sosyal benlik saygısı düzeylerinin ise akademik başarı düzeyleri ile ilişkili olmadığı bulunmuştur. Araştırma kapsamında ulaşılan bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve gelecekteki çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.