Lise öğrencilerinin mesleki olgunluk ve algıladıkları sosyal destek düzeylerinin incelenmesi

ÖZET Bu araştırmanın amacı genel liselerdeki öğrencilerin mesleki olgunluk düzeyleri ile genel, aile, arkadaş ve öğretmenlerinden algıladıkları sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu öğrencilerin mesleki olgunluk düzeyleri ile aile, arkadaş ve öğretmenlerinden algıladıkları sosyal destek düzeyleri üzerinde cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzeyin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerini incelemektir. Bu araştırmada varolan durumu betimlemek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubu Ankara ilinin Keçiören, Çankaya ve Mamak ilçelerindeki Kanuni Lisesi, Aydınlık Evler Lisesi, Abidinpaşa Lisesi, Başkent Lisesi, Ayrancı Lisesi, Deneme Lisesi ve Cumhuriyet Lisesi'nde birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarda öğrenim gören 455 kız ve 434 erkek olmak üzere toplam 889 öğrenciden oluşmuştur. Bu araştırmada verileri toplamak için Mesleki Olgunluk Ölçeği (Kuzgun ve Bacanh, 2005), Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (Yıldırım, 1997), ve Sosyo- Ekonomik Düzey Ölçeği (Bacanh, 1997) kullanılmıştır. Araştırma verileri Pearson Momentler Korelasyon Katsayısı Tekniği ve iki faktörlü varyans analizi (ANOVA) tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Bu araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. 1. Araştırma bulguları lise öğrencilerinin mesleki olgunluk puanlan ile genel sosyal destek (r=.35, p<.001), aile (r=.28, p<.001), arkadaş (r=.22, p<.001), ve öğretmenden (r=.26, p<.001) algılanan sosyal destek puanlan arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla bu bulgular araştırmanın 1., 2., 3., ve 4. hipotezlerini desteklemektedir. m2. Lise öğrencilerinin mesleki olgunluk puanlan cinsiyetlerinin ve SED'lerinin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bu bulgu araştırmanın 5. hipotezini desteklememektedir. 3. Lise öğrencilerinin ailelerinden algıladıkları sosyal destek puanlan cinsiyetlerinin ve SED'lerinin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bu bulgu araştırmanın 6. hipotezim desteklememektedir. 4. Lise öğrencilerinin arkadaşlanndan algıladıklan sosyal destek puanlan cinsiyetlerinin ve SED'lerinin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bu bulgu araştırmanın 7. hipotezini desteklememektedir. 5. "lise öğrencilerinin öğretmenlerinden algıladıklan sosyal destek puanlan cinsiyetlerinin ve SED'lerinin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bu bulgu araştırmanın 8. hipotezini desteklememektedir. 6. "Lise öğrencilerinin algıladıklan genel sosyal destek puanlan cinsiyetlerinin ve SED'lerinin (alt, orta ve üst) temel ve ortak etkilerine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bu bulgu araştırmanın 9. hipotezini desteklememektedir. Bu bulgular meslek rehberliği ve danışmanlığı literatürü çerçevesinde tartışılmıştır. Bu bulgulara dayanılarak ülkemizde lise öğrencilerinin alan ve meslek seçimlerine yardımcı olmada okul rehberlik servislerine, ailelere ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur. iv