Lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin lojistik 4.0'a bakış açısı: Adana ve Mersin'deki sektör temsilcileri üzerine bir araştırma

Bu tez çalışmasının amacı, Adana ve Mersin illerinde faaliyet gösteren uluslararası çapta hizmet veren işletmelerin Lojistik 4.0 kavramına yönelik farkındalık düzeylerini, bu yaklaşımı benimseme eğilimlerini ve karşılaştıkları temel zorlukları analiz etmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan fenomonolojik yöntem kullanılmıştır. Derinlemesine mülakat yöntemi ile yapılan görüşmelerde yarı yapılandırılmış mülakat soruları tercih edilmiştir. Firma belirlemede sektör yetkilileri ve akademisyenlerin bilgi ve deneyimlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular, bölgedeki işletmelerin Lojistik 4.0 konusunda sınırlı bilgiye sahip olduğunu ve genel farkındalık seviyesinin düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dijital dönüşüm için gerekli olan finansal kaynaklara erişimde yaşanan sıkıntıların, yeni teknolojilerin benimsenmesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, işletmelerin büyük çoğunluğu hâlen temel dijital altyapı eksiklikleri yaşamaktadır. Tedarik zinciri süreçlerinde şeffaflık ve görünürlük, bazı firmalarda dijital araçlarla sağlanmaya çalışılsa da, genel olarak eski usul işleyiş devam etmektedir. Otomasyon genelde depo yönetimiyle sınırlı kalmaktadır. Robotik sistemlerin kullanımı yok denecek kadar azdır. Katılımcılar, Lojistik 4.0 teknolojilerinin sürdürülebilirliğe katkı sağladığını belirtse de, bu katkılar çoğunlukla dolaylıdır. Katılımcılar, müşteri deneyimini geliştirmeye yönelik gerçek zamanlı takip, otomatik bilgilendirme gibi dijital araçlar kullandıklarını belirtmişlerdir. Dijital güvenlik konusunda farkındalık düşüktür. Büyük ölçekli firmalar bu konuda daha hazırlıklıdır. Yurt dışı operasyonları olan firmalar Lojistik 4.0 araçlarını daha çok kullanmaktadır. Planlı bir dijital dönüşüm ya da sürdürülebilirlik stratejisi çoğu firmada bulunmamaktadır. Katılımcılar, istihdam ve ekonomik büyüme ile ilgili hedeflere daha fazla öncelik verdiklerini belirtmişlerdir. Bu çalışma literatürdeki boşluğu doldurmak maksadıylaLojistik 4.0 hakkında yapılan çalışmaların genellikle makro düzeyde ve teorik perspektiften ele alınmasına karşın, konuya yerel ölçekten ve uygulamaya dönük bir bakış açısı sunarak özgün bir katkı sağlamaktadır. Yüz yüze mülakatlarla elde edilen veriler, sektör temsilcilerinin doğrudan deneyimlerine dayalı özgün bulgular sunmakta ve Lojistik 4.0' ın saha uygulamalarındaki mevcut durumu ortaya koymaktadır. Ayrıca, dijital dönüşüm sürecinde yaşanan finansal ve kurumsal yetersizliklerin altı çizilerek, bu alanlardaki politika eksikliklerine dikkat çekilmektedir. Çalışma sonucunda, Lojistik 4.0 uygulamalarının yerel ölçekte yaygınlaştırılabilmesi için farkındalık artırıcı faaliyetlere ve hem kurumsal hem de kamusal destek mekanizmalarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda, politika yapıcılar ve sektör paydaşları için çeşitli öneriler sunulmaktadır.