Suriye çatısmasının Türkiye-AB ilişkilerine uzun vadeli etkileri: Bir vaka çalışması olarak mülteci sorunu

Bu tez, 2011 ile 2024 yılları arasında Suriye çatışması ve mülteci krizinin Türkiye-AB ilişkileri üzerindeki uzun vadeli etkilerini incelemektedir. Çalışma, Suriye çatışmasının bu ilişkiler üzerinde sadece doğrudan etkiler yaratmakla kalmayıp, aynı zamanda uzun vadeli ikili sonuçlara da yol açtığını; bir yandan iş birliğini teşvik ederken, diğer yandan gerginlikleri körüklediğini öne sürmektedir. Başlangıçta, doğrudan etkiler, Suriyeli mültecilerin Türkiye ve AB ülkelerine akını ve ardından 2016 Türkiye-AB anlaşmasının imzalanmasıyla görülmüştür. Bu anlaşma, iki taraf arasında iş birliğinin başlangıç noktası olmuş, diplomatik ilişkilerin geliştirilmesine katkıda bulunmuş ve Türkiye'nin AB üyeliği sürecinde potansiyel ilerlemelerin kapısını aralamıştır. Ancak, çatışma daha sonra özellikle Türkiye'nin Suriye'deki askeri müdahaleleri, örneğin "Zeytin Dalı Harekâtı" (2018) ve "Barış Pınarı Harekâtı" (2019) ile artan gerginliklerin kaynağı haline gelmiştir. Türkiye, bu operasyonları ulusal güvenliğini korumak için gerekli görürken, bazı Avrupa ülkeleri bu müdahalelerin bölgesel istikrar üzerindeki etkileri konusunda endişelerini dile getirmiştir. Ayrıca, 2020 Meriç Nehri krizi, Türkiye-AB ilişkilerine yeni karmaşıklıklar eklemiştir. Tez, bu dinamiklerin ulusal çıkarlar, güvenlik kaygıları ve kimlik politikaları tarafından nasıl şekillendirildiğini açıklamak için uluslararası ilişkiler teorilerinden çeşitli yaklaşımlar kullanmaktadır. Mülteci krizinin yönetimi konusundaki iş birliği, ikili ilişkilerde olumlu bir adım olarak değerlendirilirken, Türkiye'nin askeri müdahaleleri ve bunların siyasi ve güvenlik açısından sonuçları üzerindeki farklılıklar artan gerilimlere yol açmıştır. Çalışma, Suriye çatışmasının yalnızca insani veya güvenlik sorunu olmadığını, aynı zamanda uluslararası ilişkilerde kilit bir faktör haline geldiğini ve ikili ilişkileri, özellikle de Türkiye'nin Avrupa Birliği ile olan üyelik sürecini yeniden şekillendirdiğini ortaya koymaktadır.