Lykos Laodikeiası'nda bulunan Laodikeia Kilisesi'nin analitik çözümlemesi ve koruma yaklaşımı

Denizli; UNESCO Dünya Miras listesinde yer alan Pamukkale ve Hierapolis antik kenti, tarihi yapıları, antik kentleri ve coğrafi konumu ile önemli bir şehirdir. Laodikeia antik kenti; günümüze ulaşmış olan, farklı işlevlerde inşa edilmiş çok sayıda yapısıyla Denizli'de yer alan önemli antik kentler arasındadır. Kent; terk edilinceye kadar önemli kavşak noktaları ve din merkezleri arasında yer almıştır. 2002 yılından itibaren düzenli olarak kazı ve restorasyon çalışmaları yapılan kent; 2013 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınmıştır. Bu çalışmalara paralel olarak; 2010 yılı kazı çalışmalarında açığa çıkartılan Laodikeia Kilisesi'nin ''Lykos Laodikeiası'nda Bulunan Laodikeia Kilisesi'nin Analitik Çözümlemesi ve Koruma Yaklaşımı'' konulu tez çalışması sürdürülmüştür. Laodikeia Kilisesi; Anadolu'da Erken Hristiyanlık Dönemi'ne tarihlenen ve günümüze ulaşabilmiş az sayıdaki örnekten biridir. İncil'de adı geçen kentte, hristiyanlığın ilk yedi cemaatinden birinin yer alıyor olması, kente ve Laodikeia Kilisesi'ne olan ilgiyi arttırmaktadır. Geniş bir alana yayılan kilise; apsidiollerin sayısı ve konumu bakımından, inşa edildiği tarihte az rastlanan bir plan şemasına sahiptir. Kazı çalışmalarında elde edilen verilere göre; 7. yüzyılda bölgede meydana gelen deprem sonucu kent yıkılmış ve terk edilmiştir. Diğer yapılar gibi yıkılmasının ardından, mimari elemanlarının çoğu halk tarafından taşınan Laodikeia Kilisesi tekrar kullanılmamıştır. 2010 yılında gün ışığına çıkarılmasına kadar toprak altında kalan yapı özgünlüğünü korumuştur. Tez kapsamında; yapının günümüzdeki durumunun belgelenmesi, kullanıldığı dönemdeki durumunun araştırılması ve günümüzdeki koruma yaklaşımlarının değerlendirilerek öneriler sunulması hedeflenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde; literatür özeti, tezin amacı ve hipotez anlatılmıştır. İkinci bölümde; Laodikeia antik kentinin tarihi coğrafyası, tarihçesi, tarihteki önemi, kentteki hristiyanlık faaliyetlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde; yapının konumu, tarihi ve kazı çalışmaları anlatılmıştır. Dördüncü bölümde; kilisenin mevcut durumu belgelenerek incelenmiş olup, restitüsyon önerisi oluşturulmuştur. Ayrıca yapıdaki koruma yaklaşımları irdelenerek koruma önerileri sunulmuştur. Son bölümde ise genel değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmanın; yapıya dair detaylı bir bilgi kaynağı olması, Anadolu'daki Erken Hristiyanlık Dönemi'ne ait yapılarla ilgili örnek bir çalışma oluşturması, antik yapılarla ilgili detaylı bir belgeleme ve koruma yaklaşımı önerileri sunması hedeflenmiştir.