M. Fuad Köprülü'nün İkdam gazetesindeki âşık edebiyatı yazıları üzerine bir inceleme

Toplumlar çeşitli devirlerden geçerek müşterek hislere sahip olmuşlar ve bu müşterek hislerin netîcesinde de çeşitli edebiyat türleri meydana getirmişlerdir. Âşık Edebiyatı da halkın yarattığı önemli edebiyat türlerinden bir tanesidir. Ellerinde sazlarıyla şehir şehir dolaşan âşıklar, yeri gelmiş hükümetin yeniliklerini halka duyurmuş, yeri gelmiş halkın yaşadığı büyük felaketlerin sesi olmuş, yeri gelmiş halkın üzüntü ve mutluluklarını sazlarının eşlik ettiği melodilerle, nağmelerle haykırmışlardır. İşte âşık bu nedenle halktan biri olarak zamana yenik düşmeden günümüz şartlarında da gelişen teknolojiye uyum sağlayarak yaşamını sürdürmeye devam etmektedir. Âşık Edebiyatı'nın tarihî geçmişine baktığımızda on altıncı yüzyıldan öncesine ulaşılamadığını görmekteyiz. Ne yazık ki çoğunluğu ümmî bulunan ve halka ait görülen bu âşıkların hayatı ve eserleri, yüksek tahsilli klasik şâirlerin eserlerinde kendine yer bulamamıştır. Âşık tarzıyla ilgili ilk çalışmaları yapan M. Fuad Köprülü, İkdam gazetesinde yayınladığı makale serisinde bu nefret hissinden bahsederek yaptığı tetkikatın zorluğunu gözler önüne sermektedir. Âşık Edebiyatı ile ilgili ilk çalışmalar olan bu makalelerin şu ana kadar latin harflerine aktarılmaması alanda büyük bir eksiklik oluşturmaktadır. İşte çalışmamız alandaki bu büyük eksikliği gidermek için hazırlanmıştır. Basın hayatının en önemli gazetelerinden olan İkdam gazetesi, Köprülü'nün bu makale serisiyle birlikte âşıklık geleneğiyle ilgili Halk Edebiyatı makalelerini de barındırmaktadır. Çalışmamızda bu makaleler de Latin harflerine aktarılarak incelenmiştir. Çalışmamız iki ana bölümden oluşmakta olup ilk bölümde M. Fuad Köprülü'nün hayatı ve eserleri yer almaktadır. Çalışmamızın ikinci bölümü ise bu makalelerin incelenmesine ayrılmıştır. Bu makalelerin asıl metni, sadeleştirme yapılmayarak Ek-A bölümünde; orijinal metinleri de Ek-B bölümünde sunulmuştur.