Mahalle sakinlerinin kentsel koruma alanlarındaki sağlıklaştırma uygulamalarına etkisi Gaziantep Suyabatmaz Mahallesi örneği

Tarihsel, doğal, kültürel değerlere sahip kentlerin korunmasına küreselleşen dünyada giderek daha fazla önem verilmektedir. Hızla artan nüfus, iç ve dış göç, hızlı yapılaşma, yanlış kullanma ve modernleşmenin etkisiyle bugün, tarihi alanlar yok olma tehdidi altındadır. Türkiye, 2011 yılından bu yana sınır komşusu Suriye'de yaşanan karışıklıklar sonucunda ülkelerini terk etmek zorunda kalan Suriyelilere ev sahipliği yapmaktadır. Kısa süre içerisinde Suriye'den gelen yoğun ve beklenmedik nüfus akışı, kenti etkisi altına alarak; kentte kendilerine yerleşme alanı arayan Suriyeliler için, erişebildikleri öncelikli alanlardan birisinin de tarihi dokuda yer alan konut birimlerinin olduğu görülmüştür. Çalışma kapsamında, yerel halk ve özellikle kente sonradan eklemlenmiş bu yeni nüfusun tarihi dokunun geleceğini etkileme potansiyelinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Örnek alan olarak seçilen Suyabatmaz Mahallesi, Gaziantep ili Şahinbey ilçesine bağlı Şehreküstü bölgesinde yer almakta ve yakın zamanda Şahinbey Belediyesi tarafından gerçekleştirilen sokak sağlıklaştırma ve restorasyon çalışmaları çerçevesinde yapılan Şehreküstü Konakları projesi alanında bulunmaktadır. Alan ve çevresinin tarihi koruma bölgesinde yer alması ve çok sayıda Suriyeli'ye ev sahipliği yapması, mahallenin örnek alan olarak seçilmesinde ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, ilk olarak örnek alanda gerçekleştirilen koruma ve sağlıklaştırma çalışmalarına ilişkin bilgilendirmelerin ardından, alanda yer seçmiş konut ve ticari birim kullanıcıları olan yerel halk ve Suriyeli nüfusla yapılan anket sonuçlarına yer verilmiştir. Anketlerle, koruma farkındalığı/bilinci; yer seçim kriterleri; yaşanılan alandan ve alanda gerçekleştirilen koruma çalışmalarından memnuniyet ve beklentiler konusunda tespitlere yer verilmiştir. Bu kapsamda elde edilen sonuçlardaki yerel halk ve Suriyeliler arasındaki farklılıklar ortaya konularak, kentsel tarihi dokudaki koruma uygulamalarındaki sürece yönelik önerilere yer verilmiştir.