Major depresı̇f bozukluk tanısı olan hastalarda ı̇rı̇sı̇n düzeylerı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇

Amaç: Major depresif bozukluk (MDB) sık görülen bir psikiyatrik bozukluk olmasının yanı sıra yol açtığı yeti yitimi, bireysel ve toplumsal maliyetleri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. MDB, klasik antik dönemlerden modern dönemlere kadar uzanan geniş bir tarihçeye sahiptir. Klinik prezentasyonunda gözlenen farklılık, öngörülemeyen seyir, prognoz ve tedaviye değişken yanıtlar MDB'nin biyolojik zeminine yönelik çalışmaları arttırmaktadır. MDB'nin patafizyolojisinde endokrin, inflamatuar ve nöronal devreler yakın ilişki içindedir. Çalışmamız, ilk kez tanı alan MDB olgularıyla irisinin ilişkisini değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: Bu çalışma Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne 25.09.2019 - 25.09.2020 tarihleri arasında başvuran olgularla yapılmıştır. Çalışmaya alınma ve dışlanma kriterleri dikkate alınarak 85 hasta ve 81 sağlıklı kontrol grubu olgusu araştırmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan olguların DSM-IV Eksen I ve II Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Anketi (SCID-I, II) ve Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D) değerlendirmesi yapılması ardından MDB tanısı koyuldu. Çalışmadan elde edilen tüm veriler "Statistical Packages for the Social Science" (SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) 18 istatistik paket programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Araştırmaya alınan olgularda sosyodemografik verilerin ve ölçülen parametrelerin irisin düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildi. MDB'li olguların sağlıklı kontrollere kıyasla irisin düzeylerinin daha düşük olduğu belirlendi. İrisin düzeyleri ile Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. Bu ilişki istatistiksel olarak ters yönde bir korelasyon göstermekteydi. Yaş ve irisin düzeyleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı. Yaş artışıyla irisin düzeylerinin azaldığını belirten negatif bir korelasyonun varlığı istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda ilk kez tanı alan, ek tanısı olmayan ve daha öncesinde herhangi bir ilaç kullanmayan MDB'li hastalarda irisin düzeylerinin düşük olabileceğini tespit ettik. Bulgularımız içerisinde HAM-D skorlarıyla değerlendirilen MDB'li hastaların klinik şiddetiyle irisin seviyeleri arasında ters bir korelasyon olabileceğini tespit ettik. Buna rağmen irisin düzeylerini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu çalışma, azalan serum irisin seviyelerinin MDB'nin biyolojik zemininde olası bir rolü olduğunu vurgulayabilir. Çalışmamızın sonuçları irisinin MDB'yle ilişkili bir biyobelirteç veya terapötik hedef olarak araştırılmasını destekleyebilir. vi Anahtar kelimeler: Major Depresif Bozukluk, irisin, etiyoloji, patofizyoloji