Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda serum bdnf düzeyi ve TRPC3 geninin hastalık ile olası ilişkisinin incelenmesi

Beyin kaynaklı nörotrofik faktörün (BDNF) psikiyatrik bozuklukların patofizyolojisinde ve psikotropların etki mekanizmasında önemli roller oynadığı birçok çalışma tarafından gösterilmiştir. Literatür taramamıza göre kanonikal geçici reseptör potansiyel kanalı 3 (TRPC3) hakkında bildiklerimiz ise BDNF'ye nazaran çok daha azdır. Sunduğumuz bu tez çalışmasında depresyon tanılı bireylerde TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin; hastalık ve BDNF düzeyleri arasındaki olası ilişkisinin araştırılması ve sağlıklı kontrol olgularıyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne müracaat eden ve ayaktan tedavi gören 192 hasta ile sosyodemografik açıdan hasta grubuyla benzer özelliklere sahip 200 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Semptom Tarama Anketi 90 maddelik gözden geçirilmiş hali (SCL-90-R), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Sonrasında olgulardan venöz kan örneği alındı. Serum örneklerinden Enzyme Linked Immunosorbent Assay (ELISA) yöntemi kullanılarak BDNF düzeyleri çalışıldı. TRPC3 genindeki rs13121031 polimorfizm analizleri ise ABI 7500 Fast Real Time System cihazında TaqMan probları kullanılarak çalışıldı. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanıldı. BDNF düzeyi, hastalık süresi <5 yıl olanlarda >5 yıl olanlara nazaran anlamlı surette yüksek bulundu (p<0,001). Hasta grubunda sigara içenlerde BDNF düzeyleri içmeyenlere nazaran anlamlı surette yüksek tespit edildi (p=0,037). BDNF düzeyi ile BAÖ, BDÖ ve yaş arasında negatif doğrultuda anlamlı korelasyon saptandı (r=-0,705; p<0,001) (r=-0,850; p<0,001) (r=-0,246; p=0,001). Hastalık süresi <5 yıl olanlarda >5 yıl olanlara nazaran BAÖ ve BDÖ puanları anlamlı surette düşük bulundu (p<0,001) (p<0,001). Hasta grubunda yaş ile BAÖ ve BDÖ arasında pozitif doğrultuda anlamlı korelasyon saptandı (r=0,158; p=0,029) (r=0,203; p=0,005). Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, hasta grubunda kontrol grubuna nazaran anlamlı surette yüksek tespit edildi (p<0,001). Hastalığın başlangıç yaşı ailede psikiyatrik hastalık öyküsü olanlarda olmayanlara nazaran anlamlı surette düşük bulundu (p<0,001). TRPC3 geni rs13121031 polimorfizm genotipleri açısından hasta ve kontrol grubunda anlamlı farklılık tespit edilemedi (p=0,373). Hasta grubunda genotipler ile BDNF düzeyleri, hastalık süresi ve ailede psikiyatrik hastalık öykü arasında anlamlı bir bağlantı bulunamadı (p=0,643) (p=0,598) (p=0,356). Gruplar arasında BDNF düzeyi bakımından anlamlı farklılık görülmedi (p=0,333). Sonuç olarak; BDNF düzeyleri ile hastalık süresi, yaş, sigara kullanımı, BAÖ ve BDÖ skorları arasında literatürle uyumlu olarak anlamlı ilişkiler saptandı. Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü hasta grubunda anlamlı surette daha yüksek olmakla beraber hastalığın daha erken yaşta başlamasıyla ilişkili bulundu. MDB hastaları ve sağlıklı kontroller arasında TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin genotipleri, genotiplerin ise hastalık ve BDNF düzeyleri ile ilişkisi bakımından istatistiksel olarak anlamlı veriler elde edilemedi. Ancak çalışmamızın, MDB'de TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin, hastalık ve serum BDNF düzeyi arasındaki ilişkiyi irdeleyen ilk çalışma olması bakımından değerli olduğu kanısındayız. Sonuçları etkileyebilecek biyolojik faktörlerin minimuma indirildiği, daha fazla sayıda ve özellikle uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç olduğu düşücesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, TRPC3, Polimorfizm, BDNF