Malatya ilinde 6-14 yaş arası ilköğretim okulu öğrencilerinde işeme bozukluğu sıklığı ve eşlik eden faktörler

AMAÇ: İşeme bozukluğu, çocukluk çağının sık görülen kronik sorunlarından biridir. Tedavi edilmezse tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ve bunun sonucunda da böbrek yetmezliği gibi önemli komplikasyonlara neden olabilir. Biz de bu nedenle Malatya'da 6-14 yaş arası ilköğretim okulu öğrencilerinde işeme bozukluğu sıklığını saptamak ve eşlik eden risk faktörlerini belirlemek amacıyla bu çalışmayı planladık. OLGULAR VE YÖNTEM: Malatya ilinde toplam altı ilköğretim okulunda randomize olarak seçilen sınıflarda okuyan yaşları altı ile on dört arasında değişen 1200 öğrenciye Mayıs 2016 tarihinde kapalı zarflar içinde evde velileri tarafından doldurulmak üzere anket formları dağıtıldı. Dağıtılan anketler, daha sonra yapılan aralıklı okul ziyaretleriyle toplandı. Bu anketlerden 948 adedi geri toplandı. Toplanan anketler değerlendirildikten sonra geçirilmiş beyin-omurilik ve ürolojik hastalığı olanlar; yeterli bilgi içermeyen ve çelişkili yanıtlar nedeniyle 41 anket değerlendirme dışı bırakıldı. Toplam 907 anket değerlendirmeye alındı. Anket formumuzda Akbal ve arkadaşları tarafından geliştirilen işeme bozukluğu semptom skoru (IBSS) skalası kullanıldı. Bu skaladan 8,5 ve üzeri puan alan çocuklarda 'işeme bozukluğu var' olarak değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya alınan 907 çocuktan 152' sinde (%16,8) gündüz idrar kaçırma olduğu, 131' inde (%14,5) ise enürezis nokturna olduğu saptandı. Çalışma sonucunda anketimizdeki skaladan 8,5 ve üzeri puan alan 175 çocukta (%19,3) işeme bozukluğu olduğu saptandı. Hem gündüz idrar kaçırma, hem de enürezis nokturna ile işeme bozukluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Çocuklarda işeme bozukluğunun yaşla beraber anlamlı derecede azaldığı saptandı. Cinsiyetin işeme bozukluğu sıklığını etkilemediği saptandı. Kentsel veya kırsal bölgede yaşama ile işeme bozukluğu arasında ilişki saptanmadı. Anne babanın medeni durumu ve eğitim seviyesinin işeme bozukluğu sıklığını etkilemediği saptandı. İşeme bozukluğu ile enürezis nokturna ile pozitif aile öyküsü ve enkoprezis arasında anlamlı ilişki bulundu. İşeme bozukluğu saptanan çocukların hayat kalitesinin anlamlı derecede etkilendiği saptandı. SONUÇ: Yaptığımız çalışmanın sonucunda, Malatya ilinde okul çağı çocuklarında işeme bozukluğunun sık görülen bir problem olduğunu belirledik. İşeme bozukluğunun tanınması ve erken tedavi edilmesi için aileler ve okuldaki öğretmen ve yöneticilerle gerekli işbirliği sağlanmalıdır. Bu şekilde çocuklar, işeme bozukluğuna bağlı olarak gelişebilecek olası komplikasyonlardan korunabilir. Anahtar kelimeler: işeme bozukluğu, okul çağı çocukları, enürezis nokturna, alt üriner sistem