Maliyet tabanlı montaj hattı dengeleme ve işçi atama problemleri için yeni matematiksel modeller

Sanayi işletmelerinde günümüzde yaşanan yoğun rekabet ortamında kaynakların etkin kullanımı ve düşük maliyetli üretim önemli bir konu durumundadır. Bu süreçte, yüksek hacimde, düşük maliyetli üretim yapabilmek için montaj hattı üretim sistemine geçiş zorunluluk haline gelmiştir. Montaj hattı, yüksek hacimde bir ürünün parçalarının, önceden belirli bir sırayla, sıralı istasyonlarda ve belirli bir çevrim süresi içerisinde montaj işleminin gerçekleştiği bir üretim sistemidir. Literatürde, montaj hatlarında görev süreleri, işçilerin yeteneklerinin, tecrübelerinin ve aldıkları ücretin sabit olduğu varsayılmaktadır. Gerçek hayatta tam aksine, bahsi geçen kavramların sabit olduğu bir duruma rastlamak söz konusu değildir. Bu sebepten ötürü gerçek anlamda maliyet oluşturabilmek adına görev sürelerinin ve ücretlerin farklı olduğunu kabul etmek gerekmekte ve problemlerin bu anlayışla çözüme kavuşması daha doğru olmaktadır. Tez kapsamında, daha önce literatürde tartışılmamış, maliyet tabanlı amaç problemi, eş zamanlı olarak işçi atama fonksiyonu ile montaj hattı dengeleme problemi ele alınmıştır. Ele alınan problem maliyet tabanlı montaj hattı dengeleme ve işçi atama problemi olarak isimlendirilmiştir. Bahsi geçen problemin çözümü için matematiksel modeller önerilmiştir. Önerilen matematiksel modelin iyi bilinen kıyaslama problemleri üzerinde performans analizi yapılmıştır. Maliyet tabanlı montaj hattı dengeleme ve işçi atama problem çözümleri ile montaj hattı dengeleme ve işçi atama problem çözümleri istasyon sayısı bazında karşılaştırılmıştır.