Maneb ve metoksiklorun, Bufo bufo (Linnaeus, 1758) ve Bufo viridis laurenti, 1768 (Salientia: Bufonidae) populasyonlarında larva gelişimi ve üreme sistemi üzerine etkileri

Bu çalışmada, yurdumuzda yaşayan Bufo bufo ve Bufo viridis örneklerine ait larvalarda, maneb ve metoksiklor pestisitlerinin akut ve kronik toksik etkileri araştırılmıştır. Akut toksisite denemelerinde, 10-5000 µg/l maneb ve 1-100 µg/l doz aralığında metoksiklor, 21. evre larvalara 120 saat süreyle uygulanmıştır. Kronik toksisite denemelerinde ise 21. evre larvalara, 0,1-10 µg/l maneb ve 0,01-1 µg/l doz aralığında metoksiklor uygulaması yapılmıştır. Bufo bufo larvalarında, maneb için kronik toksisite denemeleri 35-55, metoksiklor ise 35-57 gün aralığında sürmüştür. Bufo viridis larvalarında ise maneb pestisitine ait kronik toksisite denemeleri 74-80, metoksiklor ise 74-88 gün aralığında sürmüştür. Akut denemeler neticesinde, maneb ve metoksiklor pestisitlerinin larvalarda morfolojik ve histopatolojik değişikliklere neden olduğu tespit edilmiştir. Omurga eğriliği, visseral ödem ve kuyruk deformasyonları gözlenen morfolojik bulgulardır. Solungaçlarda lamellar birleşmeler, karaciğerde nekroz, pronefrik tübül deformasyonları, somit formasyonunda bozulmalar ve visseral ödem önemli histopatoljik bulgulardır. Larvaların metamorfozlarını tamamlamalarına kadar sürdürülen kronik denemeler sonucunda ise söz konusu pestisitlerin büyüme ve gelişmeyi baskılayıcı etkiler gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca maneb ve metoksiklorun, gonad gelişimi ve eşey oranının değişimi üzerinde etkili oldukları gözlenmiştir. Bu etkiler, söz konusu pestisitlerinin larvalarda endokrin bozucu etkilerinin olduğu sonucunu doğurmaktadır. Akut ve kronik toksisite denemelerine ait bulgular birlikte değerlendirildiğinde, maneb ve metoksiklor pestisitlerinin Bufo bufo ve Bufo viridis örneklerine ait larvaların gelişim ve cinsiyet özelliklerinin kazanılmasında olumsuz etkilerinin olduğu belirlenmiştir.