Manisa Ovasında bazı yem bezelyesi (Pisum sativum L.) çeşitlerinin adaptasyon, verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Amaç: Bu çalışma, Manisa Ovası koşullarında bazı yem bezelyesi çeşitlerinin verim ve kalitesini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Meteryal ve Yöntem: Manisa ili Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü arazisinde 2021 yılında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada 8 farklı yem bezelyesi çeşidi (Ürünlü, Nany, Uysal, Kurtbey, Taşkent, Töre, Özkaynak, Kristal) materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada çeşitlerin %50 çiçeklenme gün sayısı, bitki boyu(cm), gövde çapı(mm), Yaprak sap oranı, yeşil ot verimi (kg/da), kuru ot verimi (kg/da), Ham protein oranı(%), Nispi yem değeri(%), kuru madde tüketimi (%), ham protein oranı (%), ADF (%), NDF (%), SKMO(%) değerleri ölçülmüştür. Bulgular: Çalışmada çeşitlerin %50 çiçeklenme gün sayısı 129,3 ile 147,6 gün arasında değişmiştir. En yüksek bitki boyu; Özkaynak çeşidinde (115,3 cm), en düşük ise Kristal çeşidinde (76,6 cm) ölçülmüştür. Gövde çapı 4,5 ile 6,6 mm arasında olmuştur. Yaprak/sap oranı 0,39-0,88 arasında değişmiş, en az 0,39 ile Kurtbey çeşidinde en fazla 0,88 ile Töre çeşidinde tespit edilmiştir. Yeşil ot verimi 2.528,3-4.133 kg/da arasında değişmiş, en yüksek yeşil ot verimi Özkaynak(4.133,7 kg/da), en düşük yeşil ot verimi ise Kristal(2.528,3kg/da) çeşidinden elde edilmiştir. Kuru ot verimi 720,40 – 1.090,10 kg/da arasında değişmiş en düşük verime Kurtbey çeşidi, en yüksek verime Özkaynak çeşidi sahip olmuştur. Kalite özellikleri bakımından kuru madde tüketimi %2,66 - %3,26, ham protein oranı %14,83 - %23,80, NYD oranı %130,7 – %163,7 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. ADF oranı en az %29,6 Kurtbey çeşidinde, en fazla %32,86 Uysal çeşidinde bulunurken, NDF oranı en az %36,7 Taşkent çeşidinde en fazla %45,06 Uysal çeşidinde, SKMO oranı en az %63,30 Uysal çeşidinde, en fazla %65,83 ile Kurtbey çeşidinde ölçülmüştür. Sonuç: Bu çalışma sonucunda verim yönünden Özkaynak ve Töre çeşitleri ön plana çıkmış, kalite kriterleri yönünden ise Taşkent, Kurtbey ve Kristal çeşitleri ön plana çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Yem Bezelyesi, ADF, NYD, Yeşil Ot Verimi, Kuru Ot Verimi