Mantar bileşenlerinin karbonik anhidraz inhibitörü olarak insan karbonik anhidraz enzimleri üzerinde inhibisyon etkilerinin incelenmesi

Karbonik anhidraz (EC.4.2.1.1), ilk defa memelilerin eritrositlerinden saflaştırılan, çinko iyonlu bir metaloenzimdir. Karbonik anhidraz CO2'in, HCO3- ve H+ iyonlarına iki basamakta dönüşümlü hidratasyonunu katalizler. İnsan gözünde CA-II ve CA-IV izoenzimleri bulunur. Karbonik anhidraz inhibitörleri, aköz humorun salgılanmasıyla oluşan yüksek göz içi basıncını (IOP) düşürdükleri için, glokom hastalığının tedavisinde etkili olarak kullanılırlar.Yapılan araştırmalarda mantarların kan şekerini ve kolesterolü düşürücü, antioksidan, antitumör ve göz hastalıklarını tedavi edici etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışmamızda en çok kullanılan tıbbi mantarların önemli bileşenleri olan beta D- glukan, lektin, linoleik asit ve beta karotenin karbonik anhidraz enzimi üzerinde inhibisyon etkileri incelenmiştir.Önce insan eritrositlerinden karbonik anhidraz enzimleri afinite jeli kullanılarak (Sepharose-4B-L-tirozin-sülfonilamid) saflaştırılmış ve daha sonra bu enzimlerle kinetik çalışmalar yapılmıştır. Temin edilen beta D- glukan, lektin, linoleik asit ve beta karotenin insan eritrosit HCA I ve HCA II enzimleri üzerindeki inhibisyon etkisi incelenmiştir. Çalışmalarda karbonik anhidraz aktivitesinin belirlenmesinde hidrataz ve esteraz aktivitelerinden faydalanılmıştır. HCA'nın esteraz aktivitesi üzerinde lektin, linoleik asit ve beta karoten bileşiklerinin inhibisyon etkisi, beta D- glukanın ise aktivasyon etkisi belirlenmiştir. İnhibisyon etkisi gösteren maddeler için % aktivite-[I] grafikleri çizilerek I50 değerleri bulunmuştur. CO2-Hidrataz aktivitesine göre inhibisyon gösteren lektin ve linoleik asit bileşiklerinin I50 değerleri; HCA I için 2,41 ve 2,3 ? M ve HCA II için 2,52 ve 1,48 ? M arasında bulundu. Esteraz aktivitesine göre ise; HCA I için 4,9, 0,17 ve 1,45 ? M ile HCA II için 2,7, 1,2 ve 0,92 ? M I50 değerleri bulundu.