Mardin ili Nusaybin ilçesinde yaşayan dom toplumunda müzik kültürü

Yapılan bu çalışmada, Mardin ili Nusaybin ilçesinde yaşamlarını sürdüren Dom toplumuna ait müzik kültürü hakkında bilgiler verilmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Mardin ilinin Nusaybin ilçesi, farklı etnik grupların ve toplulukların bir arada yaşadığı çok kültürlü bir yerleşim alanı olarak öne çıkmaktadır. Nusaybin, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve bu medeniyetlerin bıraktığı kültürel miraslar günümüze kadar ulaşmaktadır. Bu kültürel izler, şehrin mimari dokusunda, yerel geleneklerinde ve bunlara bağlı olarak müzik pratiklerinde açıkça görülmektedir. Nusaybin'in kültürel açıdan bu zengin geçmişi, bu yöreye karakteristik özellikler kazandırmaktadır. Nusaybin'in tarihî dokusunda yer alan topluluklardan biri de Domlardır. Domların, bölgedeki etnik çeşitliliğin bir parçası olarak Nusaybin'in kültürel yapısına katkı sunduğu bilinmektedir. Türkiye'nin farklı bölgelerine yayılan ve çeşitli isimlerle bilinen Dom toplulukları, en yaygın olarak "Dom" ismiyle anılmakla birlikte Çingene, Roman, Karaçi/Kereçi, Âşık, Pirpiri ve Mıtırp/Mıtrıp gibi isimlerle de tanınmaktadır. Domların konuştukları ana diller, yaşadıkları bölgelere göre farklılık göstermektedir. Bu dil çeşitliliği, onların müzik kültürüne özgünlük ve otantik bir kimlik kazandırmaktadır. Geleneksel olarak göçebe bir yaşam süren Domlar, kültürel öğelerini gittikleri yerlere taşıyarak zengin ve farklı bir kültürel yapı oluşturmaktadır. Mardin'in Nusaybin ilçesinde yaşayan Dom toplumunun kültürel yaşamında müziğin önemli bir yer tuttuğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında, Domlara özgü müzik uygulamaları incelenmiş ve önemli bulgular elde edilmiştir. Özellikle Dom toplumuna özgü olan rebap enstrümanı ve bu çalgıyla çalınan ezgiler üzerine derleme çalışmaları yapılmış; bu ezgiler notalandırılarak analiz edilmiş ve yapılan çalışmaya aktarılmıştır.